Skip to main content

Full text of "De enuntiatis subiecto carentibus apud Herodotum [microform]"

See other formats


ENONTIATIS SDBIECTO CARENTIBUS 






'^^^ 


:-^ 


fy\ 




.---' 


^^-: 


,^: 


t> 




^Ji- 






t*-'*" 


.>j'~ 




-1.' 


■. v^ ^ 


;ifc.'t='-* 




-■ 



APUt) 



J-:'^^<:>ca.V^:v.-:^r 






JffiRODOTUM: -T?'' ■ 









^^^^ittSDMMOS IN PHILOSOPHIA HONORES 






^r^i-^-^-^^^- 



Kl^ ■y. 



#f.^lMPLISSniO PHILOSOPHORDM ORDINE ERLANGENSI 



;'•,"■'■■.«*--•"• 



• -^ ' /■ nI^ j— '■-■^- ♦ ■-■ - ■■- " 



^4-^- 

'.>^.-: 



P I T 51 I ft^P:pT JIA N p 9 S 






SCRIP^T A. MDCCCLXXXVI 



-?'-.•- *-.'l'f i,.-- ■ :■*-- ■•/• .>_ • 
--■-i-^-^ ■- -•.-•-- ■- ■ .'-'... -^ - - 

-".,-'.■■•; »*^^'. .-•.:^ •;^-r- -t.^ 
' ^A'"^*' _*?>-"•':■ /■^^■■••/-^*-"'v ;■.-':'-- <tzacomiwn.- ' -^y ■': -^."- .'■ -' 



... - *^-<. -■-.(<..-,. 

--'•■'■' .\C^.. :;. .;. -.: 



■■-!.?.,. •-JT-iy..-'?-,. -j. 
■~&- •;--'.. r^' ■ ■■^'^ , A . 






.V--..: 



-.-• "^ ..-.-*>.■ 7t , ■'.■■.■■'■.; - , .' " - " -■■ 

■i *v," * :*. . -^- ,: 1., . ■ , ■. 

^^■-.-j»;-^' ..-"?■» ."- ■'■.-■- 

.,^r .^.^■^^v <;;... ■■r ■ ' .,- •> •< ' 

:^^J^t#^-S?^^^^..V'.:v ■ 

^^:cv:v^"-"^': s-^^ ■"'-■^' 

: "^ .■'"'Sj'C?->:.- ., .-'■-■;'.;<■'"'■■''•■"",'. V 
ji.-^Ty ■",-<--•,?-•■' 







'■*: 

■ V 

'■■t^: 



CRAcoviAE. : .:- ^ \ 

'?'.-~l,?,-S'^<?':^^ i^fY P 1 8 U^II VBRSITATI8 JAGELLONICAB 
- ■-^^t. '^^..-^. j,,-- ^ provisore Anatole Marland Kosterkiewicz. 

■ '^^•^^""^)'--:^ . •':^ r. - 4B91 - — -. --^ 

, ^ V '^i-^^ •5;'-.'*t^;^^-^=v-^;' •>' - ^*'-:^."^^^' -.: ^^■•-■r^-' '.■'■ ■ 

^•■-/^-■•r^''«.-^.' - :-^'^-- -^ ■ ;-:;i. - ^,-^, - ■ <- ■ ■ ^' - "-- ,v • .^ 

*».:'i\ ■:•''•;--:- ■>.■-.«-•■',. :. -^ ■ ^'--.- .;"■•. „.^1 -•s.'l^;»v? '..■■ 



"- 4*-- 



, J 




-os#,^::-7^.'^>-'^.i'.;*''v^V*^-.--jat^'r'"^°'.'&'''^i^^^^ -■ '•' 



f-:.:'. 









;i>SkAf>' 






-■■ ' •''■ '' -^xV^-i^ 



'.. -■N^'1'i 



:-^i^' 



■■ ■— *i< 
■■*<? 



/•i^:'''J^' 



. ■> ^•: ^ 



'■•;v*.- 
■* i->-' 









•■■•v>: 



^ 



. ..^.•^ ■'■53i2^ 
-"^.■■- ' "■■ ' 









.■■■■■ ' ''' 


'^:m 


"'. " '■ 




* - '. 



■^«r ''^ ?- *^', • 



DE 

ENDNTIATIS SDBIECTO CARENTIBDS 



APUD 



HERODOTUM. 



AD SUMMOS IN PHILOSOPHIA HONORES 

AB 

AMPLISSIMO PHILOSOPHORUM ORDINE ERLANGENSI 

RITE IMPETRANDOS 
SCRIPSIT A. MDCCCLXXXVI 

(^aam (d>^eiinanus ^/Ctoc/onsHt 

^zaccvioiiii. 




CRACOVIAE. 

TTPIS UNIVERSITATIS JAGELLONICAB 

provisore Aoatole Mariano Kosterkiewicz. 

1891. 






:f 



SUMPTIBUS AUCTORIS. 



CONSPECTUS FONTIUM 

EX QUIBUS HAUSIMUS. 



C. L. KANNEGIESSER. De verbis impersonalibus, Vratislaviae. 1823. 
C. L. STRUVE. De adiect. verbalibus (Epistola ad L. de Sinner 1831) 

in Opuscul. select. vol. II 213 sqq. 
H. MUELLER. De tertia in verbo finito persona, inprimis de verbis 

impers. disputatio, Gryphiswaldiae, 1863. 
J. VAHLEN. Hermes, XIV 210 sq. (1879). 
0. RIEMANN. Le passif impersonnel en grec [Revue de philolog. Pa- 

ris. 1882 p. 72—73]. 
F. MIKLOSICH. Subjectlose Satze, ^ed. Vindobonae, 1883 [et eiusdem 

'ed. Die Verba impers. in d. slav. Spr. (XIV. t. Act. phil.-hist. 

class. Acad. litter. Vindob. 1865)]. (Ratio habita est iudicii, quod 

de priore dissert. Miklosichii fecit H. Bonitz, Zeitschr. f. ost. Gymn. 

1866 p. 744 - 48. Cf. Techmer, Intern. Zeitschr. f. allg. Sprachw. 

I. 472—473). 

A. MARTY. Ueber subjektslose Satze und das Verhaltn. der Gramm. 
zu Logik und Psychologie [Vierteljahrsschrift. f. wiss. Philosophie, 
Lipsiae, 1884, VIII. p. 56—96]. Cf. Berliner phil. Wochenschr. n. 
23 a. 1884. 

GUIL. SCIIUPPE. Subjectlose Satze. (Mit besond. Rucksicht aufMiklo- 
sichs »Subjectlose Satze«.) [Zeitschr. f. Volkerpsych. und Sprachw. 
XVI. 249—97 a. 1885J. 

Edi tiones Herod oti: a) criticae: Stein, rec. tom. l. Berolini 
1869; tom. II. a. 1871. Idem, ad rec. recog. vol. I— II, Berol. 1884. 
Dietsch-Kallenberg, *ed. vol. I —II. Lipsiae, 1884—85.; *) h e r- 
men.:Baehr, vol. I— IV. Lips. 1856—61. Krueger, lib. I— H 
»ed. Berol. 1866; III-IV. W (Poekel) Lips. 1881; V— VI »ed. cPoekel) 
Lips. 1875; VII— IX Berol. 1856. Abicht, lib.: I. «ed. Lips. 1884; 

II. »ed. Lips. 1876; III-IV. »ed. 1872; V— VI. "ed. 1883; VII— IX. 
'ed. 1882. Stein, lib.: I. »ed. Berol. 1883; II. ^ed. 1881; III- IV, 
»ed. 1877; V. VI. VIII. IX. *ed. 1882; VIL *ed. 1881. 



IV 



Lexica (praeter Passow. et Pape.-Sengeb.) : Schweighaeuser, Lex. He- 

rodoteum 1824. E.-A. B^tant, Lex. Thucyd. vol. I— 11. Genevae. 

1843-47. 
Grammat. : (praeter Kruegeri et Kuehneri libros) Madvig, Syntax d. 

gr. Sprache. 'ed. a. 1884. 
Dissertationes grammat. : L. Heilmann. De inf. syntaxi Herodotea, 

Gissae 1879. R. Sharp. De inf. Herodoteo, Lipsiae 1880. Heikel. 

De particip. apud Herodotum usu, Helsingf. 1884. 
Ad xpi<jtv Herodoteam: Cobeti, Herwerdeni aliorumque adn. cr. in 

Mnemos. ; Gompcrz, Herodoteische Studien I — II. (Actor. Acad. litter. 

phil.-hist. class. Vindob. 188.3 p. 141-178 et p. 521—593). 
In versuum numeris indicaindis secuti sumus editionem herm. Steinii. 



INDEX LOCORUM 

ad quos explicandos aliquid contulisse nobis videmur. 



I 172 32—33 

II 2 20 

II 22 7—8 

III 66 35— .36 

III 80 24—25 

III 155, 16 • 18, (adn. 2). 

III 155, .37 13—14 

IV 28 5-7 

V 62 31 

V 98 12—13, (adn. 2). 

V 111 •...-.... 51-52 

VII 41 38 

VII 188 25—27 

VIII 19 12, (adn. 1). 

VIII 60 22-23 

IX 21 48—49 

IX .33 41—42 

IX 100 • 42, (adn. 1). 

Thucydides VII 57, 1 • . 26 

Aeschyl. Agam. 917 26—27 



r^^r^^- r 



De 

enuntiatis subiecto carentibus apud Herodotum. 

Scripsit 

Adam Stephanus Miododski. 

-^GBI 

PARS I. 

PRAEFATIO. 

Enunliata sine subiecto, praedicato tantum constanlia, 
actionem aut statum quendam exprimunt absolute ita, ut nuUa 
subiecti notio subaudienda sit. Deest prorsus in eiusmodi 
enuntiatis subiectum, quod vocatur, grammaticum ; magna vero 
eorum copia habet subiectum logicum, velut usi, oux xXKbii 
aOToi; 7r£7r6vT)Tai (Plato Phaedr. p. 232 a). Verbum finitum 
harum enuntiationum ponitur in tertia persona singularis 
numeri; si forma distinctionem generis patitur, adhibet lingua 
graeca neutrum sing. et plur., ut TrotTjTeov TaOTdt itmv, ironjTea 
eoTiv, Pe^ouXeufJLeva iirzxi, latina autem constanter solum neutr. 
sing.: procursum est, ad me ventum est. Praedicata subiecto 
carentia per se integram perspicuamque praebent sententiam, 
qua proprietate longe difTerunt ab impersonalibus, ut 

A. Ste/. Miodontki. De ennnt. sub}. carentibus. 1 



e^e<7Tt, 7Cj-e-ei, a^tivaTov, apparet, sufficit etc, quae non plane 
intelleguntur, nisi coniuncta cum aiia orationis parte sive 
expressa sive e contextu elicienda ^). Necesse est statuatur, 
posse exstare re vera enuntiata nulli annexa subiecto, quod 
quidem elucet ex naturali cogitationum nostrarum processu, 
ex rationibus psychologiae , ut ita dicam, ad quas indolem 
sermonis revocare debemus; atque licet in syntaxi cuiusvis 
linguae logicae leges c gitationis minime plerumque respon- 
deant legibus grammaticis, tamen etiam, qui studiis logices 
operam navant, viri docti Kant, Herbart, Brentano concedunt, 
esse re vera iudicia, quae uno membro (orationis) contineantur 
(eingliedrige Urteile) ; quam opinionem cum proferunt, nobiscum 
apertissime faciunt, defectum subiecti in eiiuntiationibus non 
impugnantes (vide sis Miklosich, Sub. S. p. 21 — 22). 

lam antiqui viri docti ad ea, de quibus agitur, enun- 
tiala attendebant animum; ex recentioribus subiectum in iis- 
dem sine dubio deesse statuendum contendunt Heyse (Lehrb. 
d. deutsch. Spr. et System d. Sprachw.), J. (irimm (Worterb. 
3, 1112) et Th. Benfey (Gotting. gel. Anzeig. 1865, 1778—92) 
in recensione F. Miklosichii dissertationis »Die Verba imper- 
son. in d. slav. Spr.« (XIV. t. Actorum phil.-hist. classis Acad. 
litt. Vindob. 1865). Sed in difficillima illa quaestione maximi 
est momenti disputatio Miklosichii modo allata, quam prin- 
ceps philologiae slavicae auctam emendatamque iterum edidit 
Vindobonae a. 1883 inscripsitque : »Subjectlose Satze*. Miklo- 
sich enim primus sagaciter subtiliterque in quaestionem hanc 



') Veteres granimaticos secuti permulti recentiorum usque ad hunc 
diem utramque classem harum enuntiationum uno nomine im- 
personalium comprehendunt. Priori classi nomen enuntiatorum 
subiecto privatorum (subjectlose Siitze) imposuit Heyse, Lehrb. 
d. deutsch. Spr. I 660 eumque secuti sunt Herbart, Trendelenburg 
et Miklosich, trita enim locutio »verba impersonalia* non omni 
ex parte probanda videtur. Cf. Miklosich , Sub. S. p. .3. 



— 3 — 

inquisivit et ad stabiliendam theoriam enuntiatorum subiecto 
carentium, firmis argumentis praecipueque permagna copia 
exemplorum adiutus, procul dubio plurimum contulit. Quantum 
autem tribuatur huic libello viri doctissimi, cum ex gravitate 
ipsius quaestionis patet, tum maxime elucet ex iudicio, quod 
de eodem tulerunt Benfey 1. c, Bonitz (Z. f. 6. G. 1866, 
744—8), Techmer (Intern. Zeitschr. f. vergl. Sprachw. 1 472—3)- 
Conferatur praeterea Huemer, Z. f. 6. G. 1884, p. 893 sq., 
B. Delbruok: Altind. Syntax, Halle 1888 p. 3 sq.: »es hat 
im Idg. gegeben und giebt es im Altind. Verbalausserungen, 
welche wirklich als subjectlos gedacht sind* etc. et 
Schmalz in syntaxi latina (Handb. d. kl. Alt.-Wissensch. II* 
p. 397 sq.) Cuius dissertationis summam brevissime proposu- 
imus initio huius capitis et libenter libereque profitemur, in 
dissertatiuncula hac de enuntiatis subiecto privatis apud He- 
rodotum, a nemine adhuc tractatis, Miklosichium semper fere 
ducem nobis fuisse. Quae pars syntaxis linguae gr. nondum 
est satis et diligenter cognita, quam ob rem etiamnunc vulgo 
putant viri docti ne Miklosichio quidem excepto (Sub. S. p. 16), 
Graecos parum fuisse propensos ad locutiones sine subiecto 
usurpandas. Sed prorsus aliter res se habet ; nam si ipsius 
Herodoti libros accurate perlustraveris , persuasum habebis, 
sermonem eius minime perpolitum, simplicem enuntiationum 
strueturara manifestaque cotidiani generis dicendi vestigia prae 
se ferentem, plenum esse, ne dicam scatere, praedicatis nulli 
subiecto adiunctis id, quod acute praevidebat Vahlen (Hermes 
XIV, 210). Atque quod potissimum Herodoti sermonem am- 
plexus sum, quem indagarem, id debeo Professori Max. 
IsKRZYCKi, de me optime merito, cui pro monitis praecep- 
tisque occupato mihi in hoc studio datis amplissimis verbis 
gratias ago; gratissimique animi documentum hanc disputa- 
tiunculam esse velim. 



— 4 — 

Adnotatio. Gommemorandae sunt etiam contrariae de 
ea quaestione sententiae, quae tamen cum permultae sint, 
acquiescam in enumerandis nonnullis iisque gravioribus. Alii 
dicunt, notionem nominis abstracti (rem verbi), inhaerentem 
radici verbi sine subiecto positi esse eius subiectum : curri- 
tur = cursus curritur (Theoctistus , Friscianus apud Miklosi- 
chium p. 7, ex recentioribus H. Mueller, De verb. imp. p. 21)' 
alii vero supplent personam, velut (Zcu?, ^toq) ioTpairrsi (Apol- 
lonius, De synt. 101, Krueger, gr. 61, 4 adn. 4; Kiihner 
§ 352 b). Eggero (Notions 6l6mentaires de grammaire com- 
paree 84) et Steinthalo (apud Miklosichium p. 19 — 20) vi- 
dentur enuntiata haec exprimere exsistentiam (Existential- 
satze) : Ppovr? dissolvunt in Ppovri; yiYvexai (siyets conjugu6s). 
Sententia Sigwarti [conf. A. Marty »Ueber subjektslose Satze» 
etc. (Berlin. phil. Wochenschr. 1884, n. 23, p. 727—8)] prae 
dicata sine subiecto habent vim iudiciorum appellativorum 
(Benennungsurteil) : »es blitzt = das ist Blitzen, das blitzt*. 
Steinthal (Zeitschr. f. Volkerpsych. 1866, 4, 235 sq.) autu- 
mat, hominem loquentem aliquid incogniti, occulti habere pro 
auctore facti cuiusdam vel actionis in rerum natura conspi- 
cuae (phaenomeni). Apparet, laudatos homines doctos probare 
solum iudicia, quae contineantur duobus membris (Zweigiie- 
drige Urteile). Quorum opinioni accessit recentissimo tempore 
Guil. Schuppe: »Subjectlose Satze* (Mit besonderer Riicksicht 
auf Miklosichs: »Subjectlose Satze« etc), [Zeitschr. f. Volker- 
psych. XVI, 3, 249—297]; F. Kern: »Die deutsche Satzlehre*. 
Eine Untersuchung ihrer Grundlagen, 1 cap. (Satz und Ur- 
teil), Berolini 1883 (conf. Intern. Zeitschr. f. vgl. Sprachw. 
I, 461); H. Paul: Principien der Sprachg.2, Gap. VI p. 106 
»unter allen Umstanden ist ein Satz, wie Feuer, es brennt, 
zweigliedrig* ; A. Puls: Ueber das Wesen der subjectlosen 
Satze. I. II. Progr. Flensburg 1888, 1889 (cf. Archiv fur lat. 
Lexik. V 301—302. VI 577—578). 



— 5 



PARS II. 

Enuntiata sine subiecto, quae inveniuntur apud Herodo- 
tum, dividimus in 4 generales partes : I. Enuntiata cum verbo 
activo. IT, Enuntiata cum verbo passivo. III. Enuntiata ex no- 
mine et verbo substantivo constantia. IV. Participia destituta 
subiecto in casibus, qui dicuntur, absolutis, genetivo et accu- 
sativo posita. Rationem habebimus etiam exemplorum, in qui- 
bus idem verbum modo impersonalem efficit constructionem, 
modo cum certo subiecto usurpatur, haec enim lucem quan- 
dam aflerunt* naturae praedicatorum , quae certo carent sub- 
iecto (v. Vahleni adn. 1. c). 

I. EDQotiata subiecto carentia cum verbo activo. 

1. Enuntiata actiones in rerum natura conspicuas 

designantia. 

a) uei I 87, 9 (XeyeTxi) Laxi GSxti Xa^poTaTtp, II 22, 13 
avayxYj ei7Tt Lrsxi ev TuevTe r^jy.epyjm, IV 50, 15 uet yap Svj t6 ^epo;, 
ibid. 151, 2 oux Iz ttjv Bi^pTjv et 185, 9 et Oe. Memoria dignus 
est usus verbi uetv III 125, 15 — 17 IloXuxpaTT^; Se avaxpe[xa(ji.e- 
vo? eireTeXee tzS.gx.w ttjv 3t}/tv t^? 3uyaTp6; * eXouTO . . inro toO 
Atdi; 6-/cco<; uoi xTe. , quo loco verbis expressa .<=unt et conscientia 
auctoris phaenomeni et ipsum phaenomenon ad causam agen- 
tem non relatum. Duobus praeterea locis existimamus sta- 
tuendum verbum uetv sine subiecto Herodotum usnrpasse: IV 
28 , 13 TTjv yiv wpatTjv oux uet Xoyou dtEwv ouX^v, t6 Xe 3"£pos 
*uov*) oux avtet et II 22, 14 ei ej^tovt^e, *ue ^) av TauTa Ta 
X(op(a. 



') IV 28 , 13 . . . to 8i ^po? utov] oiix ivtet , ita hic locus in libris et 
manuscriptis et editis nunc constanter legitur consentiente H. Muel- 
lero, De verb. imp. p. 28 adn. 101 et Vahleno, Hermes XIV 



.' ■;? 



'>W 



— 6 - 

) - 

b) liowil^zi (ningit) tantum sine subiecto legitur apud He- 
rodotum: II 22, 14 ei s^tovi^e, 22, 19 ei Totvuv e^^tovt^e xat 
6'<jov wv Taumjv tyjv x"^?"^"^- Q^^^ verbum Herodoti potissimum 
proprium esse videtur, alii scriptores adhibent hoc sensu vocem 



211 Subiectum o ^65 subaudiunt Schweighaeuser, Lex. s. v., 
Lhardy, Kuehner § 482, 6. Notandum Aldinam habere uov, quod 
neutrum probat Portus apud Schweigh. ad h. 1., notionem tou 
^e{ou supplens recipitque H. Stephanus, Thesauri gr. 1. VIII vol. col. 
564 Ca. 1865) dicens in universum: non probandum videtur ^ 
Oojv intellecto ^sd;. Masculina forma part Cwv tolerari hoc loco 
nequit, persona enim agens (*e<5;) subaudita abhorret mea quidem 
opinione ab usu loquendi Graecorum, quod ex sequentibus locu- 
tionibus effici mihi videtur, quae exprimendae notioni verbis 
naturae inhaerenti inserviunt : 

a) Substantivum coniunctum cum ef[At, YtYvojxai, Homeri Od. 4, 
566 ou vttpeTd;, out' ap /^etjiwv toXu; ouTe tox' ofiPpo; et II 12, 278. Herod. 
II 22, 12 M 8k /tdvt JceaouoT] (= gen. absol. ytovtaavxo;), cf. IV 31, 
6—7. Idem IV 28, 13—16 ppovxaJ xe ^(jlo; . . yfvovxat ^ ?jv & ya- 
[iwvo; ppovri) Y^Wjtat ^ to; 8k xot tJv <jet(j[Ab; y^vrj-at, V 85, 9 x«£ (j<pt 
EXxouot PpovTiJv Te xa\ a|jLa x^ PpovT^ aetojxbv iTziyvdi^xi {= V 86 , 24) 
cf. VIII 12, 2—3. 13, 6. 12, 11—12. 37, 15. Thucyd. VI 70, 1 
^uv^jiT) Ppovxa; Yev£<j0^at xal aTcpaTta; xol ii8ti>p toXu, vide plura apud 
Kruegerum, Gr. gr. § 61, 4, 4 et H. Muellerum, De verb. imp 
p. 29 adn. 102. Xenoph. An. IV 4, 8 ^{yveTat x^; vuxxb; x^itov toXXiJ xxI. 

P) V. naturae cum subiecto o ^e<5; sim. Semper in Homeri 
carminibus, cf. Krueger Di. 61, 4, 3. Herod. II 13, 19 el ^n ^^^- 
XTJaet atpt uetv o »e4?, III 117, 18 uet (T<pt o *e<5;, VII 129, 25 3<jxts 
yap vo|ji{^et IToaetS^tova x))v -piV <j£{eiv. Saepius apud Aristotelem, cf. 
H. Bonitz, Index Arist. s. v. ueiv. Theocritus 4, 43 yo> Zeu; aXXoxa 
[xkv Tzikzi aT^pto;, aXXoxa 8e uet. 

Y) Sine subiecto: Thucyd. IV 52, 1 xou auxou [Jtijvb; {<ixa[x^vou 
e<j£t(jEv, Aristotel. (v. Ind. Aristot. s. v.). 

8) Gen. absol. : Xenoph. Hell. I 1 , 16 iSovxo? toXXw , Theocr. 
9, 20 /et[jLa{vovxo;. 

Exempla sub a) demonstrant, Graecos iam inde ab antiquis- 
simis temporibus actiones in rerum natura conspicuas verbis 
potuisse exprimere, eas diis vel Jovi non tribuentes. Animadvertit 



— 7 — 



vi^siv ut Ar. Ach. 1106 vifti, Xenoph. Cyn. 8, 1 oxav vi<pYj 
6 ^eoq. Eadenfi proprietate servata circumscribit Herodotus 
actionem ningendi substantivo j^iwv, apto verbo addito: II 22, 
12 eici x^ovi TzesouG^ — at aliter legimus II. 12, 278 w; te 



hoc etiam H. Mueller, De verb. imp. p. 28 adn. 101. Satis igitur 
habebant expressisse solam actionem , tum enim , cum dicebant, 
aut non cogitabant de persona illam actionem efficiente, aut in- 
finitam et incertam de eadem habebant opinionem. Quae opinio — 
ut cum Grimmio, Lex. 3, 1112 dicamus — si corroboratur fir- 
maturque, si ipsae rerum causae respiciuntur, personam agentem 
poni videmus: Xen. Oec. 20, 11 SSwp 6 avw ^ed^ napi-jfa. Egre- 
gium huiusmodi exemplum sunt verba Herodoti VIII 13, 9 inod- 
t-6 XE TOv 6;rb tou ^eou xxX. , addita ad praecedentia (v. 6) Tiiioudt 
autolat jenLwm xe xa\ -cb iJScop intymzo. Cf. quoque ibidem cap. 12, 
V. 2. 3 et 9 — 12. Locutiones sub y) allatas nullo modo affirmari 
potest pertinere ad subiectum o d£<5;, Zeu; (vide Thucyd. IV 103 
/^etfKov 8e T^v xa\ u;:^vet!pev) 5 testantur id luculentissime genetivi, 
quos dicimus, absoluti sub 8). Grammatici et interpretes, qui 
locis sub P) laudatis adducti etiam praedicata sub y) cum sub- 
iecto copulanda putent, debebunt genetivos absolutos sub 8) ad 
subiectum gen. masc. et accus. absol. sap^x^ov (Herod. V 49, 4:7) 
sim. ad xbv ^edv, xbv xatp(5v referre!, cum ad na.piY_u (jj.ot) cogita- 
tione voces 9t.6i, b xatpds supplendas autument (Kuehner, § 352). 
Itaque argumenta ex ipsa indole linguae graecae petita impellunt 
nos,ut statuamus verba uetv, Ppovxav etc Graecos et prorsus ab- 
solute (sine subiecto) et cum subiecto usurpasse; Herodoteum 
ijwv (oux ivtel). aeque ferri non potest atque polon. (on) lal, grzmial 
(pro lalo, grzmialo), germ. (er) regnete , ut re vera interpretatur 
hoc verbum Krueger Gr. gr. 47, 4, 4 »uet es (eig. er, der Gott) 
regnet» Quaproter repono part. neutr. gen. uov (oux avtet). Forma 
utov consulto forta&se in textum illata est el iis, qui absoluti 
usus part. Sov inscii erant, debetur; accedit etiam, quod o et w 
in archetypo Herodoti saepe inter se confundebantur (Gomperz, 
Herod. Stud. II 575). Qua lenissima mutatione facfa aequaliter 
iam procedit oratio: oux uet (sine subiecto) Xdyou a^tov ouS^v, xb 83 
^po? uov oux avtel. — Corruptus etiam mihi videtur locus Hero. 
doti hanc personalem constructionem exhibens: e? lyttJvt^e, tteto] 



g 1- 

vi^a^e^ ^iovo; TriTrrwci ^ajxeuL Verbum autem v(<petv ocdurrit 
apud Herodotum solum in passiva forma, conf. infra. ' 

c) 5^etji.a^ei »furit tempestas* Schweigh., cuius significa- 
tionis apud Herodotum solitarium exstat exemplum VII 191, 5 
:^|ji.epa; y*? ^l ^;(ei{jLa^6 tjjek. Idem usus huius vocis reperitur 
apud Theophrastum, De sign. 6, 3, l j^eijAaTCi {iixp' StpTOjxou ~ 
Fepavoi eav xp^i) xexwvTii . . ■jrpti) j^ei{jLa«Tet • eav ^i 6<^i . . . otj^e 
j^etjxaiet, ibid. 4, 1 gen. absol. : eav )r£t|i.«^ovTo; t) Suot? -fir^Txi. 
Ita est etiam in LXX. Job. 37, 6 j^etjxdcffet (conf. Stephani 
Thes. VIII. vol. col. 1375). Cum subiecto: Xenoph. Oec. 8, 16 
OTav ^et{jLa(^>j 6 ^■eoi;, Soph. 0. C. 1503 sq. xavTa yap ^^^ \ to'- 
aOTa jreij/.a^ovTo; eijtacat wapa. 

Adnotatio. Idem atque je.i^Lxl^zi valet etiam vox j^et- 
[xatvetv, quae raro et solum active sine subiecto usurpatur, 
ut apud Theocr. 9, 20 )^et{i,atvovTo?, saepius in scriptis physico- 
rum (H. Stephanus, Thesaur. VIII. vol. s. v.). Quam ob rem 
loco Herodoti VIII 118, 8 — 10 xal Syj [AaXXov yap ti x^'!^*^- 
vei^^at yztj.o(}rrq(; ttj; veo; ~ ev^^aijTa e? Setjxa TcecovTa tov ^aTtX^a 
eipefi^^ai xtX. infinitivum passivi ;^et{i.atve(73'at ducibus Valla et 
Steinio componimus cum accus. tov Pa<7tXia ita, ut sit sensus : 
cum rex magis lempestate agitaretur. 

Similiter ulitur saepe Thucydides voce ^^etjAa^err^at de 
personis, velut II 25, 4 /et|xa^6{xevot ev aXt^jiivw xwptw, ot {liv 



av xauTa xa ywp£a (II 22, 14). Veram lectionem solus cod. R habet 
hanc: u£ av xtI. ; uet' av praebet cod. P (et Aldina), Sexo av in re- 
liquis libris e.xstat receptumque cst in textum ab editoribus. Hoc 
modo, qui constructionem ue av taiixa -ca X"^P^ 'lon intellegebant, 
vestigia eius paulatim deleverunt. Ad quem usum illustrandum 
conferantur loci : Herod. IV 151, 2 oux ue -rijv e>ipT)v (II 22, 19 tl 
TOivuv i-ii6viX^ Tau-C7)v z^w x.'^1^)? Pausan. II 29, 7 •rijv x<"P"^ ^ ^ 
»e«5s. W. Gemoll (Wochenschr. fOr kl. Phil. 1887. No. 24, col. 
741) utramque lectionem : iJ»ov et SeTo tuetur. 



— 9 — . -- 

icoXXoi kTzi^-^ax-^ em toc? ^x^ xxk Cf. B6tant, Lex. Thucyd. s. 
V. et adn. Classeni a. h. 1. Minus probabiliter videntur mihi 
Schweigh. Lex. s. v. et, qui tamen haesitat, Baehr a. h. L 
cum ■/juiLxwza^cLi iungere acc. ttjv vea. Nam licet haec con- 
iunctio vocabulorum firmetur analogia loci Thucydidei VIII 32, 
1 j^eijxad^swwv xfiv vsfiv, displicet tamen, si grammaticam re- 
spexeris rationem, potius enim exspectaveris : j^et[ji.aive(j3ai (axe) 
yeiJioudav tyjv v&c. — Lange (germ. vers.), Schweigh. (vers. lat.) 
et Abicht absolute sine subiecto /ei{jt.aive(y3at Herodotum adhi- 
buisse putant, sensu verbi ;^etpja^st (jest burza, es wettert). 
Sed hanc interpretationem probaturo statuendum erit, Graecos 
eadem significatione et /et(Aatvet et ^^etfjLatvsTat usurpasse id, 
quod ab usu eorum abhorret. Verba naturae sine subiecto in 
activo et passivo posita propria sunt vulgaris sermonis latini : 
Cato r. r. 88 nubilabitur (Varro r. r. I. 13, 5 si nubilare coe- 
pit), Apul. Flor. 2, pag. 2 Kruegi »istud spatium, qua pluitur 
et ninguitur*. 

Nunc oportet dicamus de gravioribus quibusdam proprie- 
tatibus laudatorum v. naturae. 

1) lietv, ^^tovt^etv non addito subiecto usurpantur transi- 
tive cum accus. loci, quo pluit ningitve: 

Herod. IV 151, 2 oux ue ttjv ©^pijv, II 22, 14 *ue av 
TauTa Ta x^p'*! I^ 22, 19 et Totvuv ej^tovt^e . . TauTnjv t>)v X^^PI^- 
Cf. Ar. Ach. 138 ei [xtj x,aTevt(];e j^tovt t>]v ^pcJatyjv. 

2) Verba uetv, vt<petv ponuntur in passivo eum subiectis 
•^ YTj sim. Herod. I 193, 3 :^ ytj . . iieTat, II 13, 15 usTat na-Ta 
•>) X^P^' ^^^ ^ uceTat (j<pt ii y^f^^r^^ 25, 18 aTe \M\dYrf Te t^; 
Xwpy;?, m 10, 10—14; IV 50, 10; 198, 8; IV 31, 4—5 Ta 
xaTU7rep3s TauTvj; t^; x^^p^? '^^^ vtpsTat (v. IV 50, 11 vt(peTw 
oe TravTa ypS.xxi < i^ y ^ > = vt<peTat). 

3) uetv, yioyiCjiv^ sine subiecto et ueffi^at, vt^e^x^^at perso- 
naliter posita efficiunt figuras, quas dicimus, etymologicas 
easque artiore aut latiore sensu usurpatas: 

A. Ste/. Miodoniki. De eunnt. sub]. earentibus. 2 



— 10 



Dativus: a) subst. I 87, 9 ixiai uSxti XaPporaTw, III 10, 
14 ucJTjcav al ^^ai (j/a)caSt (v. Aesch. Agam. 1601); b) neutr. 
adiect. I 193, 3 >) Se yi) • • «ie-rai (aev oXiyw, IV, 50, 10 usrai 
yap •>) Y>5 • • • •fajATcav oXiyw (v. ad h. I. Krueger, Di. 49, 16, 
18), IV 31, 5 Tflt )iaTUT£p3e Taur»]? t^ X*^?!'» "'^' vi^eTat, lXdc<T- 
(Tovt 8e ToO ir£peo<;. Cf. Pausan. 4, 20, 7 fTuj^e Se xai uetv 7roXXc5 
t6v .^eov. Accusativus neulr. adiect. rarius invenitur: IV 28, 
12 oux uet Xoyou a^iov ouS^v, II 22, 19 ei e^^tovt^e xai ooov wv 
TauTYjv TTjv x^P"')"'- Quod igitur in his locutionibus dativus 
praevalet, id proprium est usus Herodotei, ceteri enim potis- 
simumque scriptores Attici praeferunt accusativum. Dativ. apud 
Xenoph. Hell. I 1, 16 uovto? TcoXXtjS non prorsus accedit ad 
consuetudinem solutae orationis Atticorum [toXXw memoriam 
codicum secuti retinent praeter alios Cobet in ed. cr. Amste- 
lod. 1862 et Biichsenschiitz in 4 ed. herm. ; nonnuli homines 
docti sine iusta causa gen. woXXou proponebant]. Cf. Kuehneri 
§ 410, 3 a et accuratam collef^tionem huc spectantium exem- 
plorum apud Kruegerum Di. 48, 15 adn. 13. 

Adnotatio 1. Quam sententiam veteres homines docti 
de verbis naturae habuerant (v. Miklosich, Sub. S. p. 11 sq.), 
eandem plurimi recentiorum protulere statuentes in iis ellip- 
sin vocis Zeti^, 6 3e6;. Cf. Hermann: De ell. et pleon. (Opusc. 
I 154) § 106, Bernhardy: Wissensch. Synt. p. 191, 4; Krue- 
ger: Gr. gr. 61, 4, 4; Kuehner § 352 b) (idem Gr. lat. II. 
vol. § 3 b), ex interpretibus Herodoti Lhardy (II 22), Krue- 
ger, Abicht (IV 28), Stein (VI 27). Madvig: Synt. § 7 adn. 1, 
Steinthalo (Miklosich: Sub. S. p. 20) consentiens, cuiusdam 
infiniti et occulti animantis notionem subiectum harum actio- 
num esse putat. 

Adnotatio 2. Non inveniuntur apud Herodotum verba 
PpovTac, a^TTpawTet, ireiei, vt<pet ^) sine subiecto usurpata, sed no- 

') Pro vitpa verbo aliis scriptoribus proprio utitur Hcrodotus voca- 
bulo YtoMlXa. 



— 11 — 

tiones hae circumscribuntur verbo y£veT3ai el substantivo (>re 
verbi*) eiusdem radicis, quae in verbo naturae inest. Velut 
PpovTTj yiwtzxi IV 28, 13 — 15, ceKjfjLo? y., IV 28, 16, dMrrpaTrij 
y., III 86, 7. Cf. V 85, 8 — 9. 86, 24. VII 42, 8—9. VIII 
12, 3. 64, 4. Personalem constructionem verbi aeteiv, VII 
129, 26 oin? y*? vojxt^et riocretS^tova t»)v y^v ceieiv xxe. postu- 
lavit nexns sententiarum. Quam consuetudinem notiones ver- 
bis naturae inhaerentes per ambitum verborum exponendi, 
communem sermoni graeco omnium temporum (v. Theophr. 
De sign. 2, 7 J&epou? o^^ev av a<TTpa7rai xal Ppovrat yivwTai et 
ea, quae protinus sequuntur eav ptiv ~ a^TTpaTcnj) aeque ac 
Herodotus adamawit praecipue Thucydides, eaque periphrasis 
cum adeo percrebruisset effecit fortasse, ut etiam apud in- 
geniosissimum historiae belli Peloponnesiaci scriptorem — 
si fidem dabis B6tanto, Lex. Thuc. — nusquam prodeant 
verba uet, acTTpaTrTet, Ppovra subiecto destituta (v. in hoc le- 
xico voces acTTpaTn^, OSwp, OeTo;). At vox ffeieiv sine subiecto 
usu venit apud Thucydidem IV 52 toO auToO (i.Tf)vo? i(rTa(jL^vou 
gcetcre. In recentiore lingua graeca frequentes sunt locutiones 
evuxT(i)<7e, ouov va ^ifjjAepaxTjj (v. Miklosich, Sub. S. p. 45), sed 
fortasse similem dicendi rationem veteres Graeci ignorave- 
runt, cum apud eos exstent tantum, quod sciam, circum- 
scriptiones harum notionum, ut illud Platonis in Critone p. 
43 a ^ ou Trpw eti eoTiv; et similia apud Thucydidem (cf. B6- 
tant s. V. >]pipa, vu^). Quem circuitum eloquendi saepissime 
Herodotus exhibet: V 33, 23 w; vu^ iyhs.To, VIII 12, 1 w? 
Se euippovT] eYeyovee, V 56, 7 w? 'iQ{J'ip'>] eyeveTo TaxioTa, VI 118, 
4 to; ^]|Jiip'>) Taxi<7Ta ixeXafjL^jye (=VIII 14, 3) sim. 

2. Enuntiata, quae verbis [jiiXctv, (ji.eTa[jiiXetv animi 
aifectns exprimnnt. 

A) M£Xetv »curae esse* triplicem init apud Herod. con- 
structionem : a) sine subiecto, b) impersonalem, c) personalem. 



- 12 - j 

a) Sine subiecto. Persona, quae curat, ponitur in da- 
tivo; notionem eius, de quo cura adhibetur, indicat a) genet. 
P) irep^ cum genet. 

a) VI 19, 11 V7J0U S' YjpLeT^pou AtXu[jt.oi5 (= iv A.) SXkovn 
\).tkr^<szi (oraculum Delph.). P) VI 101, 8 el xw; Se Sta(pu>.a^aiev 
Ta TeJ/ea, toutou <7(pt Tcipt £{xeXe, VIII 65, 30 Tcepi Se «TTpaTt^; 
T^irSe 3eot<Tt {xeX-i^ffet, VIII 19, 13 xo^xtSri; Se Tc^pt ttjv wprjv auTtS 
(xeXi^ffetv 1), wdTe a^rtv^a? aTnx^ir^at h; ttjv 'EXXdtSa. 

h) Impersonaliter ; subiecti vice fungitur a) infinit., ^) 
enuntiatum secundarium. 

a) V 98, 12 — 14 u[jLtv Tcap^x^' <Tw^e«T3at im ttjv ujxeT^pTjv 
auT(^v (/ixpi piiv ^aXaT^TY]? auToiTt u[/,Tv, t6 Se aic6 toutou ■i^fxrv 
•^St] {JieXi^aet (sc. u^jiia? crw^eff^at) ^), VIII 68 ^ , 12 ouSi <T(pt {jie- 
^.T^^ret 7cp<) Twv 'A3"ii]v^cuv vau^Jiaxeetv. 



') VIII 19, 13. Statuimus hoc loco |jiX«v sine subiecto usurpatum. 
Kofj.t8rji; 8. Ti. pendet ab inf. (jLEXT^aEtv, t/jv wpTjv adverb. = temperi ; 
V. Herodot. H 2, 12 •rijv wprjv iTza.-^vim <jcpt aTya; (tov rcoi[jiva), VII 
50, 22 wprjv TE Tou eTEo^ xaXXtoTTiv Tzopi\j6[U^(x, xjjv »'>pa(r)V IV, 28, 12. 
Xenoph. Oec. 17, 1 tjjv wpav a:te(petv. Sententia expressa hisce: 
&<rcE iotv^a; xt£. continentibus ea, quae ex praecedenti enuntiato 
sequuntur, superflua est potius, quam necessaria. Omnis vis tri- 
buitur verbis xo|jit8^; 8. ;t. t. (jSprjv. Non mihi tamen hoc modo 
explanatam constructionem praeferenti in animo est negare, (le- 
Xrjoetv Baehrium bene referre ad subiectum -rijv (Sprjv ita , ut sit 
sensus >sibi tempus (redeundi) curae futurum esse* et tum xo- 
pLt8r)4 6. n. verti debere »quod adtinet ad reditum* (cf. Herod. VII 
102, 15. De republ. Athen. III, § 1); ad constructionem ixeXrj<jetj 
S)<ra illustrandam profert Abicht locum Herodoteum IX, 72 jjiXev 
jjLot 8-n, cui addam alterum Xenoph. Cyr. 6, 3, 19 itavu fjiot ^(jiXrjoev 
&<r:z eJS^vat. Sed etiam impersonaliter constructio huius enuntia- 
tionis accipi potest: xojjLtSrj; 8. ::. »quod ad reditum spectat», ■rijv 
(jjprjv = acc. temp., fieXriaetv (SiaTe xtL 

*) V 98, 12 — 14. Aristagoras . tyrannus Mileti, legatum mittit ad 
Paeonas, qui in polestatem Megabazi redacti Phrygiam incole- 
bant, ut consilium iis praeberet occasione <lata revertendi in 



— 13 — 

P) I 9, 14 (TOi [/^Xexw To Sv^sOrev oxw? [xt^ <Ts otj/eTat. 
rjOcutio Td iv^-eijTsv adverbiali sensu usurpata est ut to Se 
dcTco TouTou cf. adn. 2). IX 72, 9 ou (xiXetv ot oTt 7rp6 t^; 'EX- 
XaSo; axo^vT^iTxet. 

c^ Personaliter I 36, 16 veoyaiAo? Te yap e<rTi xai TauTa 
ot vuv [A^Xet, VIII 72, 7 toiiti ^e a>.>ot«7t [leXoTOvvTjdiofTt ejjLeXe 
ouoev , m 155 , 37 to Se ev^^euTev e{/,oi Te xat Ilep^JTjOT y.zkrfsti 
Tot (= a) SeTi) iroieetv. 



patriam (ad Strymona), Formam verbi \uXi^aa vel [AeX^-no intellecto 
inf. ow^E^j^at subaudimus Abichtum secuti in priore parte enun- 
tiationis [i^xp' [a^v . . ujjliv ; cui rei favet arta copulatio utriusque 
partis per particulas [liv — M. Minus probabiliter videtur mihi 
Krueger in ilUs \id-/jpi (ikv xtI de supplendo x(xpi-/[a cogitasse (pror- 
sus reicienda est dativi auToiat ujxw interpretatio haec »per vos 
ipsos<, V. adn. Kruegeri). Tb areb toutou adhibitum est sensu ad- 
verbiali', cf. Herod I 4, 1—2. 130, 10. VFI 30, 2 IX 57, 18. 
Falso sine dubio Schweighaeuser statuit hoc loco constructionem 
personalem exstare (Lex. s. v. (jiXetv); non enim ipsum spatium 
a mari usque ad Strymonem (to ixto touxou) curaturura , sed ut 
inde a mari ad Strymonem Paeones incolumes reverterentur 
(oioJJeff^at) animo se laboiaturum promittebat Aristagoras. Cum 
Schweighaeusero manifesto faciunt, qui nuper de infin. Hero- 
doteo scripserunt, Heilmann et Sharp, cum exemplum hoc non 
respiciant. 
') III 155, 37 |jieXT|(jet Ti8e] rcot^etv tradunt libri manuscripti. Mendo- 
sum esse TaSe vel inde colligas: Zopyrus postquam astutam ex- 
pugnandae Babylonis iniit ralionem, consilium suum Dario exponit 
(v. 17 — 36); itaque pronomen TaSe ad verba remotissima aip^ojxev 
BaPuXtova vers 17 referri deberet! Difficultas haec minime remo- 
vetur altero simili loco Herodoti VIII 69, 11 quem Eltz (Jahrbb. 
Suppl. IX 343) in comparationem vocavit, ut integram memoriam 
codicum in parallelo illo TaSe ((leXrlaet TaSe) servatam esse osten- 
deret, ibi enim alia est potior explicatio probandaque (cf. adn. 
a. h. I. Baehrii, interpunctionem vocabulorum in textu Abichti 
et Steinii). Sed quod Dietscli (ed. 1864 praef. p. XV) putat, inepte 
pron. ToSe esse positum, cum Persae Zopyri consilium ignorantes 



— 14 — 

Adnotatio 1. Personalis constructio verbi fxiXwv, in 
soluta oratione non admodum frequens, praevalet in sermone 
vetuslissimo, in carminibus potissimum Homeri et apud tra- 
gicos poetas (cf. Passow s. v., Krueger Di. 47, 11, 2). Quo 
usu comprobatur originatio huius vocis, quam statuit Osthoff, 
Zur Gesch. des Perf. p. 450 adn. Eius enim sententia inest 
verbo [dlti^ eadem radix atque in paXx, (;^>.ov, ixaXKTTx, lat. 
melior, — us (cf. Curtius, Etym.^ 594); (JiiXei ftot ti = est 
aliquid mihi magni momenti. 

Adnotatio 2. Tam rari usus verbi jxilziw causa est 
magna copia locutionum idem significantium, quas ubertas di- 
cendi Herodotea prae se fert. Suffieiant nonnulla tantum sy- 
nonyma, velut: a) iixKtTXbi III 115, 11 oO Suvajxai axoOcat, 
toOto [xeXeTfeiv, VI 105, 3. b) iTctoeXetcr^^at V 29, 12 Sox^etv yap 
^ipaaav xat Tt3v Sy][j(.o<7itov oorto ^■ti nr^txc, hn]x.zkrftf:b%.i, c) v.r^o]j.x\. 
IX 45, 6 et [;.•)] [AeyaXwi; exYjSoairjv Tuvaxami]!; ttji; EXXaSoi;, d) izt- 
fteyei^^at cum gen. VIII 60 , 25 toO xat xepte/eT^e [AaXtiTTa, 
e) (ppovTt^etv VIII 36, 7 iT(p^a)v aOTtov Tu^pt e^povTt^ov, f) avaxfi? 
(= extjxeXoii;) e-/to cum gen. VIII 109, 21 xai Tt; .... (Tjropoi» 
avaxto; e/eTto, cf. I 24, 29 ibid. adn. Steinii. g) ottiv gyto cum 
gen. IX 76, 15 %'Ko\inxc, tou; ouTe 3ed)v oTutv lyovTai;, cf. VIII 
143, 11. h) (oprj (= iTTifiiXeta) l<rzi Ttvo;, III 155, 23 t^? (irrpa- 
TtTj;) oOSejxta e(jTat topv] a7roX>.D[7.^vif];, quo loco defectus personae 
est notandus, hoc modo enim absolute v. (jiiXetv non usurpatur. 
'Cipifjv iym cum gen. I 4, 7 [j.r^t[n%^ topijv e/etv (ip7ra<73etT^tov ; 
topijv TOteed^^at IX 8, 10. i) (rrouf^Tjv TroteeTS^at IX 8, 8 et I 4, 6. 

non potuerint una cum eo expugnandae urbi studere , id artifi- 
ciose excogitatum quis est, qui non videat. Lenissimam igitur 
mutationem Ta M a Reiskio factam non dissentientibus Baehrio, 
Abichto, Kruegero, Steinio, Dietsch-Kallenbergio nos quoque reci- 
pimus. Haud iusto iure Cobet, Mnem. n. s. XI 301 expunxit ta 
8fi TOi^etv affirmans, vim sententiae inesse verbis ■cb 8k ^vS-eutEv i\i.Qi 
^tk/pa »mecum erit iste labor* (?). 



— 15 — 

B) MtTxidlei (Aoi »poenitet me* 

Quod verbum adhibet Herod. a) nulio subiecto addito, 
b) personaliter. 

a) In hoc usu v. (AeTafjtiXei (xoi distinguenda sunt haec: 
a) causa poenitendi non affertur, P) causam exprimit parti- 
cipium. , , 

a) in 36, 25 et (Jtiv (xeTa^xeXi^cnj tw KaixptjTr] xxi kmZ,i^ir^ 
Tov KpoKTOv (ibid. v. 27 cum subiecto ^v Se (jltj p.eTa[j!i>.i3Tai . . .), 
IV 159, 11. 

P) I 130, 6 u<7Tepw (jL^vToi x?^^'!* (Ji-STe^xeXTfjiTe Te <y(pt TaijTa 
irotT^iraTt , III 140, 21 to; ^.rpcori toi (jLeTa(jt.eXi^(nj Aapeibv . . e-i 
TTon^avTt, IV 203. 9 (^.eTefJLeXvj^Te (7<pt ou iJxoOm tyjv Kyp^^vijv, VII 
29, 15 oO yap Tot TaOTa TroteOvTt ~ (JLeTa(jLeX-i^(7et, VII 54, 13 et ys,- 
Te[j!iX7jr7e ot t6v 'EXXyjTTOvTOv (jLafTTtyaxravTt , IX 89, 17 oO yap 
u(Atv e? )^p<4vov TaijTia TroteOijt [j!.eTa(jLeXi^aet. 

b) Personaliter, VI 63, 11 xai tw 'AptTTtovt t6 etpij^jiivov 
(jLeT£(j!.eXe (cf. Pausan. III 7 § 7 toOtov (jiiv ('ApiTTwva) Sij t(5v 
etpifj^Jiivwv (jt.eTavota eXafiev u<TTepov), IX 1, 5 toiti Se ©e^rtiaXtTj; 
Tjyeo(jiivotit ouTe Ta irpo toO TOTrpijy^jLeva [ji.eT£(jLeXe ouSev. Guius 
generis personales constructiones propriae sunt praecipue ora- 
tioni poeticae (Passow s. v. (jieTaaeXw). 

3. Ennntiata actiones, quibus sensus nostri afficiuntur, 

designantia. 

Pertinent huc sententiae , quas efficiunt verba : o^etv, 
ax6J^etv, 5T3u.atveiv, 7rpomj(j!.a(vciv. 

1. a) Verbum simplex o^etv ((jLiijov p^iU-a) semel tantum 
sine subiecto apud Herodotum nobis occurrit significatione 
>iucunde olere* ; accusativo in latinis locutionibus ut: olere 
crocum, vina sim. respondet genetivus ; id, quod odorem spar- 
git, continetur praep. azo cum genet. : III 23, 8 (dcTr' -Jj? Xouo- 
(tevot XtTrapwTepot eytvovTo, xaTot icep et eXatou ehj <; ^ ^?^'^'^ >)• 



— 16 — i 

o^etv ^s xx' auT^; co; et iwv »qui fons suave velut violas olet«. 
Quibus verbis describitur nihi] aliud, nisi natura fontis apud 
Ichthyophagos; idem spectant v. 8 — 14. Ita hunc loeum 
accipiunt Matthiae, Gr. gr. § 376 et interpretes Abicht, Stein. 
Quapropter quod Baehr (a. h. 1.), Passow et Pape-Seng. (v. 
©"(w) iudicant, subiectum v. 6'^etv esse tou; Xouo(x.ivou; , id eis 
non possumus assentiri. Krueger (in ed.) concedit quidem, 
posse V. o^etv hoc loco cum subiecto coniungi , ipse tamen vi- 
detur praeferre priorem illam explicationem. Tn lexico Schweig- 
haeuseri frustra o^etv vocem quaesiveris! I 

Adnotatio. Eundem usum huius verbi exhibet Lysias 
6, 1. Xenoph. Cyn. 5, 1, 7. Vulgo tamen adsciscit o^w sub- 
iectum personae aut rei; nonnunquam obtinent vicem verbi 
olendi substantiva: oSfxi^, euwSiTj apto verbo adiuncto: Herod. 
III 24, 10. IV 75, 13. Cf. Od. e 59—60. Ar. Nubb. 50. 

b) aTuoJ^et, III 113, 1 — 2 a-6J^st Ss t^; X***P1'^ '^? A^psc^t^J? 
^■eTTueiTiov tbi; yjSu. Cf. Plut. Alex. 20 oSwSet 3e<J7re<Ttov olov 
uTrd jx6(Dtov xat apto[7.a7ra)v 6 otxo<;. Ut hoc loco, ita saepe cum 
voce o^etv copulantur adverbia yXuxu, xaxov, )caxt<TTov. Impro- 
banda est igitur sententia Steinii (a. h. I.), qui refert praedi- 
catum aTTo^st ad subiectum i^Xy »ein wundersiisser Duft« (!). 
Nobiscum stant Abicht et Gomperz (Her. Stud. II 591 adn. 1), 

2. a) '7y^[7.atvet »signum (militare) datur* : VIII 11, 1 
ToTct ^e "EXXvjTt tb? sinrifAijvE, xptoTa piv -/.tL 

Inter omnes constat, non modo antiquos doctos viros, 
verum etiam recentiores grammaticos rt commentatores fere 
uno clamare ore, verba <nf]aaivet, xYjpuTret, axkTzil^zi indoli (!) 
graecae linguae convenienter congruenterque iungenda esse cum 
substant. 6 daXTrtyxTT^? , 6 x^pu^ sim., quod his potissimum 
subiectis actiones illae adscribantur et ipsa »verbalis notio de 
certo quodam subiecto cogitare nos cogat* ; aeque igitur ac- 
tiones has esse accipiendas putant, ac enuntiata otvoxosuet, 
3uEi, ^vjpsuEt, quorum subiecta sunt 6 oivo/^o?, 6 5utov, 6 3vj- 



— 17 — 

pcuTT^?. Vide Kannegiesser. De verb. imp. p. 26*, H. Mueller. 
De verb. imp. p. 11 et adn. 26, Krueger. Gr. gr. 61, 4, 1. 
Kuehner. § 352 b) et eiusdem Gr. lat. II vol. § 3 b), item 
adnotationes Baehrii, Kruegeri, Abichti ad Herod. VI 11 11 
et Steinii ad VI 27, 1. Est tamen, cur ab hac interpretatione 
recedendura existimemus. Naturae verborum, quae dixi, illu- 
strandae lucem qu^ndam afTert ipsa lingua latina, in qua ad 
similes notiones designandas inveniuutur enuntiata subieeto 
destituta ut: bucinavit (Seneca Contr. 7 praef. § 1 saepe, 
declamante illo, ter b.), bucinatum est (Varro r. r. 2, 4, 20) 
conf. Draegeri Hist. Synt. d. lat. Spr. F 164. 166) ; sed multo 
magis locutionibus his recte aestimandis opitulantur linguae re- 
centiores, quarum comparatio multum persaepe confert ad res 
grammaticas et graecae et latinae linguae explanandas (v. 
Curtius, Zur Kritik d. neuest. Sprachf., Lipsiae 1885 p. 149) 
quaeque in exprimendis id genus actionibus haud raro sub- 
iectum neglegunt: germ. »es trommelt, es trompetetc. slav. 
»v joho vuchach zadzveiiilo; kficelo, ie hofi; volalo, wybilo 
12 godzin» sim. (Miklosich, Sub. S. p. 48). Hac ratione ducti 
enuntiatum ox; ccrfyjxTjve sine subiecto positum esse suspicamur 
(conf. Madvig, Synt. § 7 a) 5). 

b) TTpoiryjfAaivet {—'^^o toutwv (773'i.i^iov ytveTzt cf. Her. VI 
27. 3) »ante signum datur.* VI 27, 1 «ptXcci Sc xo); izprrr^u.xi- 
veiv, zZt av yiXXvj [y-cyaXa )cax.a ~ eijcirjai. Krueger-Poekel: >es 
pflegt eine Vorbedeutung einzutreten.« Cf. Thucyd. II 8, 3 
cXcYSTO Se xai c^oxci e:ci Tot? [^iX^XourTt yevTjTCJ-at <7Yj[7.T^vat (schol. 
(jYjjx^vaf (j7][jLctov ctvat). 

In verbo 7rj30(rrj[j(.atvet latere notionem auctoris (d rco;) 
contendunt Baehr, Abicht, Stein et Kuehner § 352 c, S). 
Inter utramque explicationem suspensus animi est Schweig- 
haeuser (Lex. s. v.). 



A. Stef. Uiodoniki. De enunt. gubj. earentibug. 



- 18 - 



4. Enuiitiata notionem inopiae et copiae designantia. 

Verba sunt haec: Sei, svSiei, xarxX^ei, dtTcoypS. 

a) SsT significat a) deest ^), ^) opus est. a) III 155, 16 
rpr^ wv Tjv 'JLT] Twv crtov XerjCTj ^)^ aipeojxsv BaPuXiova. 

P) III 57, 15 TOTS Sy) Sei ppaS[7.ovo<; avSpo; (oraculum), III 
127, 13 ev3a yap «to^iy]; Set, ^iif); Spyov oOS^v, IV 43, 20 xepi^Ta; 
Se ^^aXa^Tav ttoXXyjv ev tuoXXoTti [^-"/jti, ^Tcsbs toO TirXeCivo; aiei 
eSee , . . aTreTcXee xt^. In hoc exemplo v. eSee etiam sensu 
»deerat« accipi potest. Accedunt: IV 134, 12 jiouX^; ayarT]!; 
Sei, IX 98, 7 -apacrxeuaTai/.svoi wv £; vau[j.a^(T3v xai aTTO^a^pa? 
xal aXXa ocrwv eSee, vide Thucyd. VI 71, 2 Ta Te aXXa xal 
TiTov xal oawv Seot TraparTxetjaTwvTat. 

5) evS^et »deest« VII 18, 19 — 20 -otss Ss 0'jtco oxto; toO 
^•eoCi TapaStSovTo; twv <7t7iv evSerjTet [/.'/jXev »ut nulla in re auxi- 
lium tuum desit.* Cf. Herod. III 155, 16 (Sst^ttj). 'EvSet sine 
subiecto usurpatur saepe in prosa oratione Atticorum, cf. Plato 
Eulhyd. p. 292 e. Xenoph. An. VII 1, 41. 

c) xaTaSeet »deest« VIII 82, 10 Suo yap Stj vewv TOTe 
xaTsSei e; tov apt^iy-ov. Potes quoque interpretari >opus erat.« 



') Hanc significationem servavit 3« in locutionibus ;:oXXoU, oXiyou 
Set et in compositis IvSeet, xaxaS^Ei, IroS^a. Recentiores viri docti 
non sine causa comparant verbum Sstv, bom.-aeol. Sewo »indigeo« 
cum sanscr. das, dasati (inopem alicuius rei esse). Cf. Fick, Vgl. 
W. d. indg. Spr. P 108. Curtius Etym». 2:-i4. Miklosich, Sub. S. 
p. 52. 

^) III 155, 16. Zopyrus cepit consilium expugnandae Babylonis, quod 
non perimetur Dario adiuvante; tjv... Iti^ir^ igitur interpretamur : 
'nisi ea, quae tuarum sunt partium, mihi defuerint.' Ttuv ouiv ita 
est usurpatum ut Herod. VII 18, 20. Asi significationem 'opus est' 
si hoc loco haberet, sententiae, quae postulatur, repugnaret: 'si 
mihi tuo auxilio opus non fuerit !' Quapropter Steinius et Cobetus 
(Mnem. n s. XI 301), qui male hanc vim voci %v. tribuunt, emen- 
dant: t,v jxr^ -\ tuv aiov ^vStTjarj (cf, Herod. VII 18, 20). 



— 19 — 

Subiectum hic subaudiri non esse necesse, exempla usum 
verbi Seeiv et evSeeiv illustrantia demonstrant; nolo tamen 
infitiari, bene etiam Kruegerum (a. h. 1.) et Pape-Sengebu- 
schium (s- v.) ex versu octavo cap. 82 subiectum t6 vauT»c6v 
supplevisse, ut legimus II 7, 10 -^ piv yap (6§d;) e? Iliaav . . . 
'/.xTx^zX TrevTexatSexa «iTaSiwv. In tali quaestione absolvenda sub 
iudice lis erit. 

d) aTTO^^pSc == e^apxsei construitur: a) semel tantum cum 
dativo personae et dat. participii (sine subiecto grammatico) 
VII 148, 25 xkX ofMo? afifji dcTcoj^pav xaTa to t^jxhtu 7]Yeo[;ivQt<Ji. 
De simili usu huius verbi apud alios scriptores cf. R. Sharp. 
De inf. Herod. p. 4. ^) cum inf. : I 66, 5 )cai St^ 591 ouxeTi 
a7re/pa tjtux^vjv c2yeiv, VI 137, 20. VIII 130, 15. IX 79, 11. 
Acc. c. inf. III 138, 10 (omisit hoc exemplum Sharp. 1. c.) 

5. Ennntiata res abstractas designantia. 

Numero sunt frequentissimae, de quibus nunc nobis est 
agendum, sententiae iisque conformandis inserviunt duo ver- 
borum genera; A) yiveir^^at, ^}<etv, civai. B) aTroPaiveiv, amxv^- 
eT^at, xaTaoT^vat, Trpi^ffaetv, xpojrcopeetv, /wpeetv. 

.4. 

1) rivecrat notione »fieri« usurpatum has init construc- 
tiones: a) Gum adverb. outw iunctum revocat nobis in me- 
moriam notam quandam rem; cum wSe copulatum praeconis 
instar indicat cursum actionis. In locutionibus , quibus deest 
subiectum: ouTca (wSe) yiveTat observatur prae ceteris modus, 
quo res agitur. Si ratio habetur eius potissimum, quod agi- 
tur, certa desiderantur subiecta : TauTa, TaSe y. ; TaCiTa (TaSe) 
ouTco (w^e) y. Praeter hunc absolutum usum adnectitur voci 
ytvecr.^at persona aut res. Persona modo ponitur in dativo, 
modo circumscribitur casu obliquo et praepositione ; res autem 
in hunc posteriorem modum tantum exprimitur. 



— 20 — 

Oiirto ytvsxai, iyhzxo sim.: a) absolute I 20, 2 AeX^wv 
ol^ iyoi ouTco axouTa? yev^i^^ai, I 21, 2 MtXi^<Tioi [viv vuv outw 
Xeyoud yev£(73at, V 86, 1 'A^-njvatot ptiv ofjTw yev^c^at Xiyouct, 
VII lO^, 7 [x-^ vuv oik-w yevTjTat (cf. v. 5—6), VII 16T, 15 et 
Se Tot ouTto SeSoxTjTat yiveirirat, wSe ^) — oOtw II 2, 28 — 29 wSs 
[iiv yeved^at Ttov tpetov ~ tjx.ouov. 

P) cum dat. personae III 139, 16 etTcep ourt») Ssi yeveiT.&ai 

7CaVTt05 TOt. 

y) cum casu quodam personae aut rei a praepos. pen- 
dente: I 171, 23 x,aTa [xev Stj Kapa; ouTto Kp^Te? Xeyou<n ye- 
veT3at. VI 67, 2 xaTa [xev Syj Avj^xapTjToi» tyjv xaTaTcaudv t^? 
[iar)iX7]tif]? ouTco eyeveTO, III 26, 20 o&Tto "kiyouni yevec^at TOpi t^? 
(TTpaTtTj; TauTT)?. Cum subiecto pronominali: IV 145, 18 Sixat- 
OTaTov yap etvai ouTto toOto y{ve<73at, V 71, 9 TaCrra . . . eyevsTO^ 
VI 26, 1 TaCiTa [jt.ev Stj ouTto cyiveTo , VI 66, 1 TaOTa [xev §■/) 
o'jTto yiveTat, cf. VI 11, 2. 73, 1. 90, 6. 131, 1. VII 133, 11. 
139, 9. 239, 26. VIII 3, 13. IX 113, 15. 

'£2Se ytveTat, eyeveTo sim. Sine subiecto, absolute tantum- 
modo: IV 150, 2 — 3 x6 Se airo toutou (adverb.) [j.oi3vot (rhj- 
paTot lo^e yeve(7.^at Xeyouci (v. ibid. v. 1 — 2), VI 134, 2 — 3 t6 
cv3eC)Tsv Se auToi Ilaptot ycvfu^at coSc Xeyouct, VIII 6, 2 eyevcTO 
Se lo^z XTC. Cum subiecto pronom. : (absolute) III 74, 2 cyi- 
veTO xaTa (tuvtu/itjv TaSe, V 108, 5. VIII 90, 1. 128, 6. (cum 
dat. personae) II 133, 2 (fxal) TouTto Tto ^aijtXet Ta^e ycvcij^at, 
cf. I 85, I. V 112, 6. VII 148, 5. VIII 87, 3. 



') Non raro apud Herodotum voces wSe, (88e, xotdaSe, toadafie) ad 
praecedentia, o5x«o, (ouxo;, xoiouxoi) ad subsequentia referuntur, cf. 
exempla optime codicum memoria servata, quae collegit Stein in 
adn. ad Herod. I 137, 2. Qui usus etiam apud alios scriptores 
obvenit. V. Krueger, Gr, gr. §. 51, 7, 3 (Kuehner § 467, 7). Nego 
igitur iusto iure Cobetum (Mnem. n. s. XII 81 in adn. cr. ad He- 
rod. IV 8) in eius generis exemplis wSe mutare in ouxw. 



— 21 — 

Adnotatio. In quibusdam locutionibus , quae in for- 
inulas paene apud Herodolurn abierunt, invenilur personalis 
tantum construetio v. yive<T3ai, velut: 

VII 168, 24 = IX 113, 8 xa xep 3cv xal ey^ve-ro, V 92°, 
8 ra Sij xai eyeveTO, VIII 109, 26 ra xep wv xal eyevero, IX 
56, 6 xa Stj x.al eyeveTO. 

Vides, in his dicendi formulis constanter aoristum ad- 
hiberi, quare non dubitavimus cum plerisque editoribus ean- 
dem formam etiam V 92^, 8 e codd. s, v recipere. Stein 
praefert impf. eytveTo, quod reliqui libri praebent. 

b) Cum adverb. ola VIII 128, 14 tov Se ^Xvj^evTa xcpie- 
Spa[^.e o»i.i>.oi;, ota «ptXeet ytveT^at ev TcoXeato «quemadmodum fieri 
solet in bello.* 

c) HvcTat e; tocoOto VIII 107, 5 TauTVjv [viv ttjv '^[^-epvjv 
h; totoOto eyiveTo >eo usque res processit.* Saepius cum sub- 
iecto: VIII 125, 11 TaijTa [wv vuv e? to<jouto eyeveTO, v. IX 18, 
18. 66, 1. 

Adnotatio. Quod censet Krueger, verba e? totoOto (VIII 
107) vice subiecti fungi et praeterea initio enuntiati VIII 107, 
5 pro TauT7)v [xiv . . . legi posse TauTa (Jiiv xtI ad exemplum 
constructionum personalium, quas supra laudavimus, id non 
probandum in propatulo est. 

d) r^veTa^ pi cum adverbiis; semel cum periphrasi, 
quam dicimus, praepositionali. 

a) y. [/.. eu, I 132, 9 8 Se Totci Trafft riepinrjTt xaTeujreTai 
eu ytve^^at. 

P) y. [x. xaxto5, semper de malo fatali: cXee, yp^v (— in 
fatis erat) y. xax<3; : I 8, 9 jrpTJv yap KavSauXvj yeveiirat xaxtoc, 
II 161, 7 (^ IV 79) CTrct Se ot i^zz xaxw; yeve^r^at, cyevcTo 
aTTo 7rpo(pa<7tO(; ttjv eyto ~ a7n)yTQ<T0[JLai. IX 109, 7 — 8 t^ Se xaxto; 
yap eSec iravotxiijj ycve<i3at, Trpd; Taijra eiTre S^pEvj (ttj Sc per 
attractionem parenthesis = rj Se, xaxto; yap ot xtb.). Cum 
subiecto: I 9, 2 apptoSetov [at^ ti oi c^ auTwv ycvvjTat xaxov, V 



- 22 — 

28, 4 'JJpxeTo t6 SeuTcpov ~ 'Iw<7i yiveT^^ai xasca, V 92"^, l eSsi 
Se . . . KopivJw xax.a avapXa^rreTv. Cf. VI 27, 2. 

y) FiveTai u.ot cum neutro adiect. sensu adverbiali usur- 
pato et cum participio: 

aj) y. [JL. ajxetvov VII 169 , 4 — 5 tov ^edv iTreipwTeov ei' 
(j^i a{/.eivov Tty.(opeou'7i y^vs^f*' '^ EXXaSi. 

^j) y. [JL. apiTTOv VII 148, 11 (7reat|;ai .^eoTrpoTTOu; .... 
e:veipir]'70'.»ivou;) w; (jipt [jtiXXet apt<jTOv 7coteou<7t yeverr^^at. 

y^) y. p.. ev3u[xtov VIII 54, 8 iv.&u|jt.i6v ot eyeveTo e[/.Trp"i^- 
cfavTt t6 tpov >curae ei fuit combustum deiubrum.* Kara est 
haec locutio, v. Passow s. v. ev.3'. 

Adnotatio. Id genus locutiones subiecto privatae per- 
saepe occurrunt apud scriptores Atticos: Thucyd. I 118, 8 
eTnjpojTwv t6v 3e6v et xoXe^./.oucrtv a[/.etvov coTat, [Xenoph.] Rpbl. 
Laced. 8, 5 exi^peTo tov ireov, et Xwov x,at a^Jietvov eiTj t^ STrapTTj 
Tret^^o^yivT] oli; auT6? e^njxe v6[xot;. Xenoph. Vectig. H, 2 et Xwov 
xat a[v.etvov etT] av t^ •;r6Xet oijTo) xaTaT/teua!^0[/iv7j. Cf. Plato 
Apol. 41 B similiaque (Kuehner § 482, 9). Parvum sententiae 
discrimen (Kuehner § 484, Hl) prae se ferunt eiusdem verbi 
constructiones impersonales : VI 12, 18 Tj[/.iv ye xpeccov xat 
oTi (ov aXXo xo^^etv eTTi, IV 97, 9 7Tu36[/.evo(; irpoTepov ei ot iptXov 
et-Kj yv(o[ji.Yjv aTToSexe^^at , cf. IV 158, 10. V 124, 7. Xenoph. 
Anab. III 1, 7 ou touto Tporepov vjpojTa, Tc^Tepov Xtotov auT^^S etrj 
TTopeuecJat ^ [j!.evetv. V. adn. Fr. Haasii ad [Xen.] Rpbl. Laced. 
8, 5 (ed. a. 1833). Personaliter : Herod. I 37, 14 avaTCtrrov, 
o-/C(o; (JLOt a[jt.etv(o iml TaijTa outco TT0te6[j.eva. Soph. Oed. R. 1368 
xpewGtov ^T.-a [ji.r^xeT' wv tj ^(ov tu^Xo?. 

S) y. [/.. xaTa v6ov, VII 104, 25 yevotTO [xivTOt xaTa voov 
TOt, parjtXeu, VII 150, 12 — 13 ^v yap k^ol yevnjTai xaTa voov. 

e) FtveTat [/.ot (sign. praegnans) = su (xaXw;) y. {x. : VIII 
60 , 34 — 35 otxoTa piv vuv jiouXeuo[/.evot»7t avJpcoTrot^Ti (o; to 
extTrav e^eXet yived^^at i). Stein »es pflegt in Erfiillung zu gehen.« 

') VIII 60. Hoc tanlum loco Herodoleo usurpatum est ytveaS^ai i-a- 
riore sensu >prospere evenire*. Ad quam signillcationem pro- 



- 23 - 

Sententia est talis, qualem habes apud Sallust. Cat. 52 bene 
eonsulendo prospere omnia cedunt. 

2) nverr^-xt significatione »esse« adhibitum init has con- 
structiones : 

a) iTn]j.t\i<; [j.01 yivsTxi locutio fluxum animi motum si- 
gnificans. VII 37, 10 — 11 iSovrt Se xxl fjia^ovTi toOto tw Hsp^Tj 
ha]j.tkii; iyiwzro xx\ sipsTo /ite. »cum id X. animum advertisset, 
soUicitari coeptus est.« Non nihil mutato sensu V 12, 13 w; 



bandam stabiliendamque suppetunt nobis optimamque praebent 
analogiam haec exempla: aj Frequentes suut formulae dicendi 
de extis inspiciendis : zi. tepa (aspiyta, StajJa-rrjpta) ytyvETat et yif^'oit 
xaXa, ypTjTca, sim., ut Herod. IX 61, 11 oi yip ayt iym~o -a (jyiyta 
"/P'i<^*> ibid. V. 15 T(ov acpayiwv ou yivo[xiv<ov. Thucyd. V 54, 2 »•>? 
8' auTot? xa Stapa-njpta ^uo[jivot; ou ::pou-/^top£t, V 55, 3 ''>? ou8' Ivrau^a 
Ta Stafia-i^rjpta auTot? EyevETo. Saepissime apud Xenophontem, ut An> 

11 2, H ^[io"t ^ ^ofievto tivai iiii paaiXia oux ^ytyveto -a tspa. Cf. adn. 
Steinii ad Herod. V 44, 13. Oasseni ad Thucyd. V 54, 2. Krue- 
geri et Sintenisii ad Arrian. Anab. 4, 4, 3. Buechsenschuetzii ad 
Xen. Hell. 3, 1, 17. Ubi nudum ponitur yiyveTat, non debent sup- 
pleri adiect. xaXi, /prja-i sim. [Non constat sibi in hac re expli- 
canda H. Stephanus, qui Thesaur. s. v. xaXXtEpew (col. 880) pulat, 
verbum ^yive-o (xa tEpi) aut ad xaXi subintellectum referendum 
aut sensu 'succedere' accipiendum esse]. d) Ita quoque compara- 
tum est apud Herodotum v. '/M^iti, quod idem valet atque eutu- 
■/iw; •/. (;rpoywpe'Et), ut III 42, 5 /wpjjaavTo; oe' oi toutou et III 39, 

12 Tvivta o\ eytipee £uru/>);, cf. V 89, 13 (49, 13, VII 10?, 8. Lin- 
gua polonica similes exhibet phrases : poszJo mi, idzie mi (sensu : 
successit, succedit mihi) adverbio 'dobrze' (bene) non expresso. 
cj ouyrjvetx^ |j.oi (conduxit m.) Herod. VIII 87, 10 -o xa\ auvrlvEtxE 
TOiTjaiOTi. Maximam vim ad verbum yivEjd^at loco citato Herodoti 
sensu praegnanti usurputum habuisse videntur locutiones sub aj 
enumeratae. Qua de causa non necesse puto statualur, v( rbum 
yivEo^t explicandum esse per ellipsin vocis /pTjtjri vel Q\x6-a. 
(Schweigh., Lex s. v. yivEo^, Baehr); neque (Ta )oJxdTa ante iM- 
Xet (Naber, Mnem. III 483 et Abichl), neque vero eu ante yiveaS-at 
excidit (Krueger ed. 1856; Cobet, Mnem. n. s. XII 273). 



— 24 — 

6£ 7r7.peEi^ie tj yuv^, e-iaeXs; tw A7.isi([) eyevETO ~ v. 16 e:Ti^aeXe; 
Se w; ol eyevsTO, twv So^ju^pojjwv Tiva; •;Ti|y,77ei. »Mulier cutn prae- 
teriret, attentus factus est X.< Impersonaliter : II 150, 5 — 6 
ToO 6jiuy[J!.5CTo; TOUTOU oO>t Wjjcov Tov youv ouSx(/.ou eovTX, eTTijJieXei; 
yijj hr^ [Aot T^v, eijjottTjv xTe., inf. opav (tov /^ouv) subaudito. Cf. 
Thucyd. I 5, 2 ol; t' ZTzv^zkzi el'/j eiXivxt, IV 67, 2 ol; e7rt[xeXe? 
Tjv eiSsvai tJjv vjxTa. Personaliter, Herod. I 89, 1 Kupw Se e7n- 
jj.eXe; eyiveTo Ta Kpotrro; eiTre (v. adn. Abichti et Kuehneri § 
864), III 40, 3 a^XXa ot toOt' y]v e7ri[j.eXi;. 

b) [Asya [xot yiveTat, V 111, 15 vjv Te yap xaT5>.'»j; avSpa 
(TTpaTYjyov [Aiya Tot ytveTai »honori tibi erit«. De adverb. [lAyx 
V. Herod. I 32, 23 (ibique adn. Steinii). 

3) FiveT^at de tempore, III 80, 1 'ETretTe Se xaTiTnj 6 
^'opujio; x,ai exTo; ^) TcivTe Tf][;-£p£cov eyiveTo »interiectisque plus 
quinque diebus*. 



') III 80, 1. h-oi]. Ita legimus cum cod. R et cum Schweighaeusero 
(Lex. s. V. iy.-6i), Baehrio, Abichto, Steinio, Cobeto (Mnem. n. s. 
XI 291). Quae locutio subiecto destituta insolens quidem est, 
adverb. enim loci h-:6i iungitur cum notione temporali, non est 
lamen, cur hanc codicis memoriam impugnemus. Cf. in-a-i de tem- 
pore apud Herod. VIII 144, 26 oux £xa; "/pdvou rtopea-at o pip- 
[3apo;. Similiter Aesch. Suppl. 597 e.h6mv /ptJvou. Accedit, quod 
nonnuUa adverbia loci .sociantur haud raro cum substantivis ab- 
straclis, velut idem iyi.-z6i apud Herod. IV 133 ^xto^ jxkv eoEo^e Tcpb; 
IxEivou ahirj?, IH 80, 12 imoi ■cwv £uj^(5ttov vor([jiaTwv, cf. Soph. Ant. 
625. Kruegeri Gr. gr. 47, 10, 4. 29 et adn. 1. Aliquot exempla, 
in quibus yifJi<3d^M sine subiecto lemporis rationem exprimit. col- 
legit Krueger Gr. gr. 61, 5, 6 (47, 10, 4). Altera lectio librorum 
ivxoi Jt. rj. ey., quam in textum receperunt Dindorf, Lhardy, Krue- 
ger-Poekel, Dietsch-Kallenb., malum praebet sensum: »spatio 
quinque dierum factum est« (?!). Cf. Thucyd. 4, 39 ivrbj eTxooiv 
7j(Aep<ov, Plato Tim. 18 d. Non possum perspicere, quare (Krueger-) 
Poekel verba haec verterit »funf Tage waren verflossen.* Stein 
refert verbum i^iy&-o ad subiectum ^pupo; »und da sie (die Un- 



-- gfe - 

Tntr. iyzv* cum adverbiis out<o, wSe, wi; iunctum exprimit 
in universum quendam rerum statum, Aoristus huius verbi 
idem significat atque eyeveTo (-Tuvepyj). Cf. Steinii adn. ad 
Herod. I 71 , 1. — II 28, 1 legimus: TaGxa [xiv vuv eirra) ii^ 
e(jn Ts xai ox; apyTjv eyivsTo. Pausan. VIII 38, 5 e^^STw Se w; 
eyei xai w? ^Tjrev (= eyeveTO Herod.) e^ apx^;. Vide Platonis 
Apolog. 39 b TauTa [JLev tuoi» iijco; outw (sxet) xal eSei «tx^'^' 
Ordinem enuntiatorum , quae huc pertinent, disponimus se- 
cundum adverbia exetv voci addita: 

a) ouTw (semel coXs) eyet, etjrs, et/s — formulae dicendi 
seriem narrationis finientes: 

a) absolute IV 134, 12 ws wv ouroi yjStj Soxsovtwv )cai 
auT(3 (jLoi ej^etv. 

P) personae aut rei ratio habetur, I 71, 1 axtol (jiiv 
vuv Tov x,pTjT^pa o"jr:tii vr/z, I 91, 33 xaTa piiv Stj tJjv KpotTou 
Te «■^yji'^ xai 'Icovitji; tyjv TrpcoTifjv 3taTa(JTpo<pTjv scj^s outw, (wSs) 
I 22, 17 xaToc [/iv tov xp^; MtXiijTtou; Te xat ©pairuPouXov TroXe- 
p.ov 'AXuaTTTj wSe e<JX^, I 117, 23 ouTto ecj^e w ^aiTtXeu wepi 
Tou irpi^yfJLaTO? toutou, I 168 , 1 ^toxatij? [xev vuv xept ttj? cv 
'Ici)vt"jj ouTCi) CTXSj I^ 9^j 1 '<■*' '"^s?' f-^^ '™'J? %'3''^*? ouTcu e^et, 

VIII 86, 2 TTSpt [Jliv VUV T0UT0U5 OUTCO StJTS, I 140, 14 3CXt a»Ji.^i 

[Acv TcS v6[j!.cp TouTci) cjr^TCi) cb? xai apyijv cvo[j!.tTJYj. Praecipua 



ruhe) fcjuae iam consiluit, xa-c^oTrj!] iiber den Zeitraum von fiinf 
Tagen hinaus war,« d. h. »da mehr als fiinf Tage seitdem ver- 
flossen waren.« Equidem puto, exquisitam esse hanc explicatio- 
nem, etiam loco Herod. I 6, 12 in comparationem vocato ; ipseque 
Stein difficultatem quandam inesse dicit in eo, »dass der einmal 
stattgehabten Unruhe eine dauernde Existenz beigelegt wird.« Non 
opus est coniectura, quam proposuit H. van Herwerden: xol ix. 
Tou <;; XP<^^? > :c^vT6 {jji. ^y. vel mcI ix -6(s < ou /piivoj > ;t. fjji. 
iyiyezo (Mnem. n. s. XII 411). 
A. Slt/. lliodontki. Be euunt. subj. careutibus. 4 



^ ^ -- 

commemoratione digna est locutio: outo) i/^ti ^jm cum gen : 
VII 188, 11 — 13 0(Joi jxev vuv «otoJv au^opievov sfix^ov tov avs- 
(JI.0V, xal ToTiTi ouTO) eixs opH-o'^^)^ o' ^' e^pJij^av tov j^et- 
[jLtSva avacTraTavTS? Tai; via; jctX, >quibus talis erat coadicio 
stationis navalis*. . .. . i. 

Cum subiecto, II 26, 8 ei TaOTx out<o slye, 138, 20 t6 

piv SyJ [pOV TOUTO OUTW ej^Sl, III 70, 4 UTtWTCTSUOV OUTfa) T0i5T0 

£/etv, 155, 20 xeuja; c^pea? TaOTa exsiv outco, cf. IV 58, 5. 154^ 
10. 187, 1. V 13, 15. VI 31, 1. 119, 22. VII 133, 1. 



') VII 188 1:01« ou-coj H/t opfiou]. "OpfAou gen. relationis, quem saepe 
apud Herodotum adsciscunt locutiones co?, tu, xaXto;, fUTpuoj e/^«v 
vel ijxetv. Quae enuntiatio insolens quidem est, alioquin enim He- 
rodotus constanter ey^eiv vocem cum adv. et gen. relat. persona- 
liter usurpavit, velut IX 59, 9 <'>; toSwv Exaaroi eTyov aliaque, cum 
tamen talis sit memoria codd., integram eam editoribus consen- 
tientes retinemus. Eodem modo comparatus tractandusque est 
locus Thucydidis VII 57, 1 «04 ixasxot; vtfi 5uvTO)(^tas ^ xara -b 
Sujjnp/pov \ ivaYXT) InrfjN. 'KxaTiot; et e<r/.ev babent omnes libri me- 
lioris notae, nisi quod in Vaticano (B) teste Bekkero dat. ixa- 
uTot; secundae manui debetur (pr. m. ExauTot) [Stahl: sxa^not? 
(sec. m. ExaaTot) B] Lectiones avayx»). avaYXjj;, avayxrjv meri sunt 
errores. Cf. Stahl, ed. II. pag. XXIII et adn. Boehmii in ed. a. 
1875. Nec levis est momenti adnotatio scholiastae: -c^? 5uvTux^ta<;- 
aXX' Mi; ixaTcotj (^rjot) ouv^tux^ev xxi. , unde patet, hunc quoque in 
suo libro legisse <•>; IxaTcotj t^t 5uvcu/^iat ~ ^<r/,6v. Tuemur itaque, 
sicut faciunt Bekker, Kuehner § 419, 5 partimque Boehme, con- 
structionem Thucydideam subiecto carentem, ducti maxime aucto- 
ritate codd. analogiaque loci Herodotei, licet ut Herod., ita Thu- 
cyd. alias verbum e/^etv cum adv. et gen. relat. personahler con- 
struat: II 90, 4. VI 97, 3. cf. I 22, 3 Stahl, Classen. Herwerden 
in textu reposuerunt m^ Exa<rcoi ^ ea-/ov id, quod iam Heilmann 
et Boehme proposueiant (alii legunt A? £xaTco; -- £ox.^v). Paralle- 
lam locutionem invenimus apud Xenoph. Oec. 2, 12 ouxu 8)) xal 
i^oi i-fii TOpl vf^i o?xovojjiiat, ubi Tcepi cum gen. nudo gen. (relfitionis) 
respondet. Cum his constructionibus cohaerent arte, in quibus 
nunc offenditur, Aeschyli verba in Agam. 917 -couTtiiv (a^v ou-cm 



- m - 

'■ h) wSs (saepius) ouTto ijz\ de iis, quae sequuntur: 
■ x) absolute II 25, 2 clx; Se Iv xX^ovt Xoyw STj>.ti5<7ai , wSs 
s)^et, IX 9, 7 ourw Ijrei, avSpei; l-popoi. P) persona aut res re- 
spicitur, I 126, 19 avS^e; n4j5<Tat, oDt<o upwV ej^si xre, VII 161, 
12 =• VIH 126, 8 oOto) ejrsi toi, VI 1, 9 oOtw toi iTTtate e^et 
xata T«Ota Ta xpi^yjjLaTa, V 52, 1 ifv. foi^ atx^pi t^ oSw TauTg 
wSe. Cum subiecto : II 138, 1 t6 S' ip6v auTTj? wSe e/et, IV 127, 



xtX. , sic omnibus libris tradita, quae Bernhardy, Paralip. 66 
vertit >in hoc genere mihi hoc placuit*, cf. eiusdem Wiss. Synt. 
1^—141. Judicio Schneidew.-Hensii (ed. 1883) a. h. 1. locutio 
illa idem signiiicat atque toutwv [ilv aXii;. In explicandis tamen 
exemplis e Platone petitis, quibus Hense innititur, discrepant inter 
se interpretes et grammatici — velut Leg. 646 D xa\ t^; TOpl fov 
oTvov apa 8(a-cp(P% ('>aauTb>; Stavorjx^ov, gen. 8(aTp(|B^; putat Kuehner 
§ 417, 9 pendere ex subaudito TOpJ. Cf. adn. Stallbaumii et prae- 
terea, quod ad enuntiationem xi Se Sij toS iS^xElv; adtinet, vide 
Kruegeri Gr. gr. 47, 3, 3. Deuschle-Cron ad Gorg. 509 D et 
Kuehneri § 417 adn. 11. Wotlrab ad Phaed. 78 D. Ceterum ipsi 
Hensio haec ex^mpla non iliultUm valere videntur. Mea quidem 
sententia locus ille hofc modo est accipiendus: toutidv [ikv outw 
sc. i<Td (synon. ^a) = »quod ad haec spectat, ita res est«. .Cf. 
Arist. polit. I 2 § 4 a»? reep 8k iv tal? fopt(»|iiva{; TEyvai; ivapcatov av 
eTr) u;tap^etv xa olxEta opyava ^ ouTco xa^t Ttov ofxovo|jiiXfi>v, ubi 

gen. relat. iwv oJx. pendet ex ou-no (laxt). Quod Goettlirtg (in 6d. 
Stahri 1839) ex anteCedentibus ad gen. -rtov olx. explicandum 
supplet 10. ohCix opyava, id tum esset rectum, si Aristoteles scrip- 
sisset ouxto xal ^v to"!; o!xovo[j.txol?. Rariorem constructionem gen. 
relat ex adverbio voci eivat coniuncto pendentis stabiliendi causa 
afferre possumus. Kuehnerum § 419, 5 secuti, haec: Eurip. Hel. 
1253' ('»5 ov JMtpotjiTj)5 oudia; Exaoxo; ^ — Ar. Pl. 246 lyw 8e xouxou 
xou xp(5:tou Ttto; el[i aei. Habes igittir dUas parallelas locutiones 
o3xu) (»o;) lyet jAot cum gen. et o5t«.> i<rd xtvo?. In laudato Aeschyleo 
exemplo memoriam codicum recte servant R. Enger, ed. herm. 
1855, Dindorf , Aesch. Agam, recog. 1873. A. Kirchhoff ed. cr. 1880, 
Schneidew. Hense, ed. herm. Berolini 1883. Correctionem Em- 
perii : xoujxov p.ev oi5xw in textUm receperunt : Klausen-Enger (1863), 
Enger-Gilbert (1874) et H. Weil in ed. Aeschyl; 1884. 



— 28 — 

3 ooTto t6 e(Ji.6v iy&i, VII 132, 6 t6 hi opxiov wSe eljre, VII 216, 

1 s;^et Ss wSe •»] aTpairoi; aiJTnj. | 

c> tbi; slyei »ut res se habet» : a) absolute VIII 80, 9 
aXXa <T<pi ^a-Kjvov auTo; 7rapeX3tov ti!)? ejret, ^) personae ratio ha- 
betur II l^, 3 xal aiJTofei AiyuTrTtoirTi to; ej^ei (ftpi.nia, VI 16, 9 
ouTe wpoaxTjx.ooTei; to? etjre Trepl tSv X(a)v. Huc spectet VII 8"^, 
10 — 11 7ruv3avo[xat yap wSe iyzi'^, oiJre Ttva TroXtv avSpGv oOSe- 
[7.tav 0'jTe e3voi; ouSev av3pa)7rt»)v uTToXetTrei^^at (inf epexeg.). Cf. 
III 118, 5-6. V 95, 11. VI 111, 4—5. Cum subiecto II 30, 
13 x,aTa TauTa at (puXajtai ej^ouirt t»); y.vX STrt *raa|Ji.i(]Ttxou ^iav. 
VIII 56, 2 to; Gfi s^yyeX^'»] to; &«J/e Ta xept ttjv 'A^^ifjvattov 
ajtpoTroXtv. 

3. Etvai. 

Verbum hoc, cuius significatio admodum late patet, ex- 
prmit apud Herodotum ia certis quibusdam locutionibus : 
a) statum rerum, synom. eyetv cf. II 30, 13 5taTa TauTa at «pu- 
Xa/tat s ^ u iT t to? jcai eTrt H^aiAfATijTt/ou ^ <t a v ; h) rat'onem tem- 
poris (cum adverb. Trpocto iunctum). 

a) II 50, 2 — 3 ^toTt piiv yap kx. twv ijjcet TruvS^avojjievo? 
ouTto euptTOto eov. III 62, 15 — 17 et {;tiv vuv oi Te^vetoTe? ave- 
TTaOT, TrpoTSsx.eo Tot xat 'ATruaysa tov M^Sov STcxvaTTi^iTeiT^at • 
et S' siTTt fi); TTsp xpo tou 3CTE. »si Ita est, ut adhuc fuit* (si 
mortui non resurgunt). V 22, 7 outw syvcoTav sivat (cf. v. 
3 — 4). Impersonaliter. Unum exemplum affero, quod Heilmann 
et Sharp omi«erunt: VII 229, 14 — 16 st [jiiv vuv ^v (jlouvov 'Apt- 
i7t6St][j.ov aXyi^uavTa a7rovo(TT^<Tat kq STrapnfjv, ^ xat 6[/.ou (j^stov 
a^j-^OT^ptov TTjv xo(jLiS7]v yeve<T3ai. Ne hilum quidem dubito in- 
solitum usum verbi ^v (cum acc. c. inf.), utpote fide librorum 
firmatum, retinere contra Steinium dicens, qui y]v mutavit in 
Y]. In tali re non video, cur antiquetur lex illa aurea Griesba- 
chiana! Cum subiecto: I 78, 15 ouSlv jtto etSoTe? TtSv rjv xepi 



— 29 — 

^p^i; , II 28, 1 TaOTa piv vuv ecTco wi; e<JTi x.tX., VIII 23, 6. 
96, 14. Formulae narrationis finem facientes: I 93, 19 toOto 
jjtiv Si] towOt^ e<TTt = III 108, 13. 

b) de tempore 11 121 , 27 w? TTjjodti) ^v t^? vuxto;. Cf. 
Ar. Av. 1498 IlTfjvix' e^TTi t^? i^jjipa;; Thucyd. IV 98, 1 tj^t] 
yap xat ttj; ^«ipa? 6(|;s f^v, idem I 50, 5 •^St) Ss f^v 6'\)i. Xen. 
An. 18, 1 xai ■ijSifj Te -^v aaipi ayopav TrXi^Jouijav, (VII 3 , 34 
w? S' fjv T^Xto; £m SuTjxat;, quorum conferas) VI 4, 26 xai f^Sv) 
[ASv a|x(pi •:^Xiou Su<j[j!.a; ^v. 

Adnotatlo. In iis, quae protulimus adhuc, exemplis 
construcliones sine subiecto verborum yiveTJat, e/etv, etvat 
illustrantibus statuunt nonnulli interpretes et grammatici ellip- 
sin generalis cuiusdam notionis rei aut temporis, velut to 7rpay|xa, 
TouTo (TauTa), 7] ri^^x sim. De ytvcir^at cf. Krueger - Poekel 
ad Herod. VI 67, l. e/etv Schweigh. Lex. s. v. (302, 5), Stein 
I 126, 27 (vide ibidem v. 19), elvat Krueger II 50. De quibus 
verbis in universum conferatur Krueger (Xen. An. I 8, 1 et) 
(ir. gr. 61, 5, 6. Kuehner § 352 c. Mentionem etiam faciemus 
de inconstantia quorundam hominum doctorum in hac quae- 
stione tractanda. Ac primum Schweighaueser ad l/et subie- 
ctum 7rp^y|Aa subaudit, ytvsTat |;-ot xaxw? autem sine subiecto 
esse tacendo consentire videtur (Lex. s. v. ytve-r^at 2) p. 133). 
Non necesse habeo post Bredovium aliosque de inconstantia 
et saepe falsa doctrina Schweighaeuseri multa verba facere. 
Item Stein verbo eysveTo (Her. VIII 6, 2. 107, 5) deesse sub- 
iectum contendit, aliter tamen explicat locum I 126, 27. 
Madvig, Synt. § 181 c) concedit vocem sj^et referri posse 
ad subintellegendam rei notionem, alibi autem § 7 a) adn. 
4 aperte docet, locutiones outco?, KaXw; e/st, eivat (de tem- 
pore) subiecto esse privatas. (Vollbrecht in adn. ad Xen. An. 
4, 6, 2 TjyetTo ~ auToti; 6 x(i)[/.ap/T](; . . . xat r^yj Te ev tw 
TpiTM (jTa5'f/-(TS mirum in modum verbum ^v aut subiecto ca- 
rere aut ad nominat. Aoi^x^yri; pertinere dicit!). 



_ m -■ ;;■:■■■■;■ 

Restat, ut agamus de verbis, quorum pristina signifi- 
catio, quam dicimus, concreta in abstractam abiiti^^^''' ^*^^ l''^^ 

1. 'ATro^xiveiv de eventu rerum seftiel tanlum deficiente 
subiecto occurrit: IH 82, 15 (i^ «v (rriiie? iffvwvrM, ix ^i 
Ttov (jTx<j{<«)v <p6vo<') ix Ss ToO (povou Kxi^'ti i^ fwuvxpj^iTfjv. Per- 
sonaliter, VII 23, 12 iiisXki Tpi TOioiiTO owropi^ceT^ai, VIII 4, 4 
ezei a-JToto Ttapa S^S^av Ta xpT^yiJLotTa TtSv ^xpPapwv aTr^^aive, 
VIII 68 P, 2. IX 66, 10. . - : 

2. 'ATTtxvleiT^ai semel sine subiecto: IV 127, 9""- 10 ei 
Se Seoi TravTw? h; toOto (t6 [xaj^eir^ai) xaTa xxyoz Amxyisfi^M. 

Impersonaliter III 71, 3 exetTe ^e c? AapeTov dbrixero yvti- 
[;.7jV aiTOfpa^veT^^at. 

3. RaTa^TT^Tici (c-j, Stti to 5pxtvov) VII 158, 12 — 13 
aXXa e-j yap YjpLtv xai ixt Tt5 a[/.etvov xaTeTnj »res bene constituta 
est* Abi.ht. Saepius cum subiecto Tz^^yu.xrx, VI 105, 11 xa- 
TairavTtov cipt eu •^^15 twv 7rpTfjY[Jt.aTtdv, VII 1 32 , 8 xoTadTavTtov 
(7(pt Dj Tt^v xpvjyijLaTtriv. Ad illustrandam vim verbi xaTa<5T^vai 
vide Herod. VII 152, 16 iit&.^ri <r<pt . . . xaxtB? ii «ixfA^ i^rn^xee 
»cum non prospero eventu eis esset pugnatum*. t 

4. Intrans. •jrpT^-Tretv, synon. 2; etv semper in 1. gr. per- 
.sonaliter usurpatur: Herod. III 26, 1 6 {xev iiz'' Ai^toTWt? oroXo; 
oijTtt) cTrpij^e, IV 157, 5 (pajjievoi otxieiv tc tJjv Aii^^r^ xai ouSev 
a;xetvov Trp-^dceiv otxcjvre?, VII 18, 10. VIII 129, 20. Cf. etiam 
Passow. s. V. col. 1065. Memorabilem proinde, ut quae ser- 
monis Herodotei propiia sit et peculiaris, hanc cotlstructionem 
V. xpi^Tcav subiecto destitutam nemo negabit: 

IV 156, 4 — 5 ■») Se Ilu^iTj (j<pt IXP^*^^ «luYXTi^oufft BaTT<o 
KupTjVTjv TTfi At^uifji; afxetvov xpi^Ectv. Confusa sunt hic duo 
genera loquendi, quae animo scriptorls obversabatitur : 

a) ii 6e 11. <Tipt ey. (TuyxTi^ovTa; ~ dtjxetvov Tcpi^^stv 

b) » > » <iuyxT(^ou<jt~ «{ACtvov (Tuvotecir^ict 
(yev^iTeTrat). R^te in hoc exemplo anacoluthon observarynt 



■■W--:- ' ■,.,■•. — "-81 — 

Sf-hweigh., BaBhr, Krueger, Stein, Miror itaque, qua ratione 
Heikel, De part. apud Herod. usu p. 33 de hoc enuntiato ita 
scripserit: »in dativo cur dicant editores inesse anacolulhiam 
aut peccatum (»Versehen«) scriptoris non intellego, cum 
apud alios quoque scriptores talis inveniatur structura, ut Xen. 
An. 1 21 xapayy^^Xet tw KX. Xapovri i^xeiv (iTpaTSup.a etc.«. 
Fugit eum, agi hic de dativo cum Trj^i^Eetv iuncto. Nihil est 
etiara, quod demonstrem, frustra et Reiskium anle cruYXTt^^ouci 
inseruisse st et Schaeferum (ed. a. 1801) TrpT^^eiv mutasse in 

Trap^^etv. --,■.•,< .-i^rrc-;'::. .-.•^- 

6. Ilpoj^wp^eiv »prot!edere«. Notio prosperitatis inest 
in vocula Trpo (lat. pro). Frequentior est constructio personalis. 

q) Sine subiecto, I 84, 6 luxx Se touto xetpTjcxiJiivTj; t^; 
(TTpaTi^i; d)? ou Tcpoej^topee ~ avYjp MapSo? eTretpocTO irpoi^aivwv. 
I 205, 7 w? ot SoXw oii TTpoe^rwpes. 

bj Cum subiecto, V 62, 8^ — 10 eTceiTs (T(pt (sc. 'AXxjaswvi- 
Sau;) ~ iceipwjiivoiTt xaTa t6 tcj^upov oO xposj^copss x«toSo? ^) xxi. 
VIII 102, 7—8. 108, 14—15. 

Adnotatio. Thucydides saepius, quam Herodotus, sine 
subiecto Trpo/wpeiv adhibuit, sed apud illum quoque oonstructio 
personalis praevalet, cf. adn. Glasseni ad Thuc. I 109, 3. 



') V 62. Krueger suspicatur interpolatum esse subst. xaToSo;, ratio- 
nem ducens loci I 84, ubi v. Kpoe/^tLpee sine subiecto positum est 
persuasitque Steinio {ed, cr. poster.) et Dietsch.-Kallenbergio, qui 
vocem hanc eliminant. Sed deest iusta causa suspicionis. Ab 
initio cap. 62 lib. V usque ad v. 8 sq. nondum plane comperi- 
mu8, Alcmeonidas consiliura cepisse Athenas redeundi, vocabulum 
igitur xa-coSo; hic admodum est necessarium. Ne quem offendat 
bis repetita eadem sententia: indzi ^ xiiroSo; (v. 8—10) et iXXa 
Kpoi^TrMtiov (jLEyiXws :rapui(jLevoi xaTi^vat (v. 10), respiciat quaeso He- 
rodoteae genus orationis fusum atque tractum. At contra I 84 
iam in antecedentibus scriptor indicavit ea, ad quae verba <■>? oi 
TCpor/^(opse referenda sunt, cf. ibid. v. 5 (Kupo;) npoelTO . . £7a|5avn 
T0« "reix^eot Swpa Swcstv^ 



- 32 - ; 

6. Xwpeeiv, quod idem significat atque comp. Trpo/top^eiv 
»prospere cedere«, VII lO^, 8 owcov a{jt,(poTej5Tj <7pi e/wpnjTe. 
Cura subiecto: III 42, 5 /topi^davTo; Se oi toutou, V 89, 13 
xai afi ytii^rfzvi tx ^ooXovtxi. Cum adverb. V 49, 13 euireTeto? 
Se 6[;.Tv Ta-jTa ola Te ytop^eiv iTTi, VIII 68?, 5. III 39, 12 Tcavra 
ot sj^topee e'jToj^etoc. 

Adnotatio. Enunlialiorum , quae sub B collegimus, 
subiectum esse Trpijyjxa (7rpi^y|j.aTa) sim. affirmant Herodoti 
interpretes. Cf. Baehr, Abicht (VII 158 xaTeGn]) et Schweig- 
haueser, Lex. s. v. dcTcoJiaivetv, jcaTiTTavat, Quibus adstipulatur 
Kuehner § 352 c) y. Nobiscum sentit Madvig. Synt. % 1 a) 
adn. 4 in explicando verbo xpo^topeT ([J.ot). 

6. Enuiitiatu, quae efiiciuiit verba [xeTaXoxietv, aTroSojteeiv. 

1. MeTa^ojceetv »mutare sententiam* in activo sine sub- 
iecto: [xeTeSo^e [/.ot, IV 98, 10 eTretTe ojTto [/.eT^So^e (sc. e^tot) 
»quoniam in hanc partem mutavi sententiam* (Schweigh.). 
V 92**, 4 ^etcraTa Ss [j.r^ <j<pt [/.eTaSoEiQ xai t6 SsuTepov XaPovTs; 
To xatStov aTOXTstvtoiji xTe. Absolute etiam alii scriptores vocem 
hanc usurpant, velut Demosth. adv. Leptinem 34 (p. 467) 
eav ax.ou(JV] v6[JLto ttjv aTeXetav {([/.ai; a^Tgpifj^xevou; auTOv jtat ^J-tio 
av [AeTaSo^Yj TOTe tj/ijptTa^Aevou? s^etvat SoOvat »ubi audierit 
inimunitalem sibi lege per vos ereptam et vos decrevisse ut 
ne si mutaretis quidem sententiam restituere liceat* 
(Voemel). Plut. Crass. 23 szetTa [ASTeSo^e xai (juvayaytov a[jL(pt- 
aTO[j!.ov STcotvjTe. Synonyma, personalifer constructa: [^eTa^uXeu- 
ST^at, [j.sTaytvt6cntEtv Herod. VII 12, 8. 9. VIII 57, 13. 

2. 'A-oSoxEstv sine subiecto I 172, 9 — 10 iSpu.^EVTcov Xe 
T^pt tptov ^etvtxtov, [jLeTCTretTa to? (T^t (Rauv^oi;) (XTC^So^e, 
eSo^s Ss^) TOtrrt TraTptotcrt [aouvov ^pa^r^at 3Eot<n xtX. (axsS, = 



') I 172 eSo^e ^ codd. ABP, om. C Nexus sententiarum postulat &' 
pro 8ri id, quod iam ed. Aldina exbibet. Cobet, Mnem. n. s. XI p. 96 



— 33 — 

[j!£Te^o^e). Irapersonaliter I 152, 7 — 8 ^xxz^xn^oym §e ouxw; 
l<r;^x.ouov aXX (XKi^ocjt <t^i (xy] TtiAwpeeiv "Ico(ji »decretumque illis 
est auxilium lonibus non ferre».. VIII 111, 1 — 3 eTreire (T<pi 
dcTT^SoEe [AT^T imSiwjcetv .... xa; vea; jjLTjxe TcXceiv h; tov 'EXXt^;- 
TTOVTov. Cf. Xen. An. 2, 3, 9. Hell. 7, 4, 34. 

7. ConstractioDes sine subiecto verbi xxXXiepeetv. 

RaXXiepeeiv transit. : secunda sacra facere, litare (v. Etym. 
M. s. V. jtxXXtej3T3|x«) reperitur apud Xenophontera, Platonem, 
Theocritum, Plutarchum aliosque: Xen. Cyr. 6, 4, 12 wi; 8' 
ex.exaXXtepi^xet [Jiiv 6 K.upo? xtX. ; passiv. Xen Hell. 3, 1, 17 ax; 
oe oOoe Taijra (toc lepa) ex,a>.XtcpeiTO , waXtv t^ Tp{TY] (e3ueTo), 
lat. hostia litatur. Cf. Thesaur. gr. 1. vol. IV. (a. 1841) s. v. - 
Medium = activum, Xen. An. V 4, 22 eTci ex.aXXtepT^Tavro. 
Insignis est usus huius verbi Herodoteus, apud eum enim 
activ. xaXXtepeeiv s> mper intransitive usurpatum occurrit sensii : 



delet eSoSe Zi et quod inde sequitur iji^o^e mutat in |Ae-:^o5e >mu- 
tata fpristina aut vetere) sententia iis placuit* (Kuehner § 597 
c. p. 1068), Sed non est, cur verba tSo^i Se pro spuriis habeamus, 
quippe quae non solum auctoritas codd. (in C propter antecedens 
a.Tzibo^e facile omissa sunt), verum etiam scriptoris usus loquendi 
tueatur. Saepius enim apud Ilerodotum verba negativa excipiunt 
verba cofirmativa ut I 86, 35 (•:bv Kupov) [iixoi-^vza (^ (le-avoTJjavra) 
T6 xa\ Iwcoaavra ozi xtI. — VII 15, 5 — 6 [lexa ji^vxoi ou toXXov yji>6w* 
(xe-rfyviov, eyvwv 81 xauTa jxot TOiTj-rea idvra [Mehler, Mnem. V p. 66 
verba eyvwv 8^ glossemati tribuenda esse perperam iudicatj. Vide 
Xen. Cyr. 5, 5, 40. Plato Gorg p. 49.3 c. Conferatur etiam Herod. 
I 40 (■)? tiiv vevixrj(jiivo? 6rtb oeo (uxaYtvtiaxw (jLETtr,[xi xe' oe Jevat (= (lexa- 
Ytvtoaxto Jivat ae). Qui autem ex usitatissima locutione (xexiSo^e xoloi 
xxL oriri potuit aTOSo^e eSo^e 8i? "Q; a^t oltz. 18. 8e' interpretatur 
recte Scbweigh. (vers. laL) »deinde mutata sententia , postijuam 
eis placuit*. Liberius Valla >eorum (sacrorum) postea pertaesi* 
et Lange «nachher aber reute es sie«. 

A. Hte/ Uiudoktki. De eiiiiiit gubj. careutiLus. 5 



- 84 — 

xocXXiEjilsi rx ipdc = x«>.a toc Ipa ytveTai »victima litat*. Forma 
autem jtaXXiepeefj^ai tantummodo in medio adhibetur signifi- 
catqiie »;/avTe'je<j3at Sia (rxkxyjyoi^* (— S-uet-^at). De quo usu 
vocis xaXX. apud Herodotum in universum vide sis adn. Steinii 
ad VII 113, 10. ' 

Activum, sine subiecto: (Her.) VII 134, 6 — 7 (xeTsc Sc 
TaOTa ToTdi ^tzx^tit^tqgi xaXXiep^orat S^uojJLevoiii oOx, eSuvaTO , IX, 
19, 8 w? cfi exaXXiepee, to Trpoda) iTcopeuovTo. IX 96, 1 Towji Se 
"VXkrpi i.0^ exaXXiipvjiTi av^yDv toc? v^a;. Rem, cuius causa sacri- 
fioatur, expriuiit infinitivus: IX 38, 6 w; Je oOx exaXXiepee ') 
('•)«7T8 iLiyzn^xi ouTe aOTOict ll^piryjai outb toi^ti (xeT' exeivwv ko^irH 
EXX-^vwv. VI 76 , 8 xat ou yap ixa>.Xtepse ^) ouSaaw? Xia^atveiv 
[Atv (i. e. 7roTa;x6v). Cf. lat. litatum est (Plin. N. H. 10, 75). 
Cum subiecto Ta tpi semel tantum: IX 19, 6 xaXXiepYjTavTwv 
TtSv Ipiov 2) eTTOpeOovTo fticvTei;. Frequentiora sunt synonyma, sub- 
iecto tamen addito: V 44, 13 iirebe ot toc Ipa ou Trpoe/wptc 
j^pTjira ^ijofjtcvoj, VI 112, 1 (aq ^i <j^i SicT^TaxTO xai Ta a^^^fix 
cytvcTo xaXa, cf. IX 36, 3. 37, 3. 45, 10. 61, 11. 15. 62, 5. 
Medium xaXXtcpecj.^at »sacra facere* VI 82, 9. VII 134, 10. 
167, 7. IX 92, 7. 

Adnotatio. Schaefer ad Lamberti Bos, De ellips. L. 
(ir. p. 213, Schweigh., Lex. s. v.. Baehr, Abicht adn. ad Her. 
VI 76. VII 134 iungunt xaXXtep^et cum nomine subinteliegendo 
Toc Ipdt. 



') IX .38, 6. Non recte Passow et Pape-Seng. hoc et sequenti loco 
(VI 76) referunt ^xsXXt^pee ad personam »er erlangte keine giinsti- 
gen Zeichen*' In priore exemplo inter Persas sacra fticit Hege- 
sistratus (v. 2 — 3), inter Graecos. qui iii castris Persarum erant, 
(jLiva? '\nK6\i.A/o^ (v. 7). Exspectaveris igitur tum dualem vel plu- 
ralem numerum. Sine subiecto positum est ^xaXXt^pee etiam VI 
76 ita, ut VII 134 IX 19. 38. 96. 

») IX 19, Krueger (1866). Stein «ed. cr., Dietsch - Kallenberg putant, 
vocem rwv Ipwv esse insiticiam. 



^ 35 — 

8. Constructioiies subiecto privatae verbi [1.1x11^7.1. 

I 88, 13 — 14 0'j^ev yap ept sti toutwv {ASTa. 1 171, 27 — 28 
ToO (ipoCi ifyjxiou) Mucroi-Ti [jiv xai AuSotii [xeTSffTi, ibid. v. 30 
T0tiT0t<7i piv ^7] [xsTefJTt, V. 32 TouToi<Tt Se oO [/iTa (sc. ipoO «p- 
j^aiou). V 61, 10 xai (j(pt tpa eiTt ev 'A3"i^v/;cri tSpy^Aevx, twv oOSev 
[teTa Towt ^.otTTOtrrt 'A3")f)vatot(7i. V 94, 12 — 13 aTroSetxvuvTe; Te 
Xoyeo ouScv [/.aXXov AtoXeud [7.eTcdv t^; 'iXtaSo? /wpvj? ^ ou xat 
<7!pi(7t. Quod ad part. praedicat. [/.ctcov adtinet cf. Xen. Mem. 
II 6, 29 opd Se x,at oot toutwv Se^aov, oTav e7rt3u[/.i^iTyji; jctc. 

Fersonaliter : VI 107, 20 oxo^rov Se Tt [^ot [xepo; [^eT^v, 
6 dSwv [jLeTe^^et, VII 157, 12 — 13 xal [xotpa Tot tt^; 'EXXaSo; oux 
eXaj^t(7T>] [x^Ta apyovrt ye St/tcXtvji; jctc. 

9. Enuntiatum notionem mortis exprimens. 

III 66, 3 — 5 [AeTa Se Taura w? ec^ax.eXtrre Te to oTTeov 
3cat 6 [^.Tfjpd; xoiyvrTx kmxirq, a^m^vetxei) Ka[«.pu<7ea. 



') III 66, 3 — 5 . . iaiatri, amijvEty.e], Haec est scriptura librorum mss., 
quam etiam testimonio confirmat Erotianus (in fragm. LXVI p. 
21 Klein.), nisi quod hic in v, 3 [le-ca — 4 ^aamj pro o [ir)p(5; legit 
6 (AueX(55 et pro ioin^, ^veaaTcrj. Lectionem o [J.r^(5; comprobat Gale- 
nus ad Hippocr Aphor. p. 323 Basil. : outid yo2v [xoi Soxet xat o 
'llp(58oxo; xbv [ir,pbv e?p>]x^vat xbv Ka[«.puaou aipaxeXil^eT^-at. Cf. quoque 
memoriam codd. loco Herod. VI 136, 14 — 16 MtXTiiSi); [iev jAe-ca 
■caijx» a(fiaxeXt(iavx(54 re tou [iTjpou xol aaTOvxo; TeXeura. Quae cum ita 
sint, iniuria Cobet (Mnem. n. s. XI 286—287) verba xa\ 6 [ir,pb; 
Ta/taxa iiinn^ interpolata existimat. (Particula xi post ^aipax., quam 
Cobet cum R delet , nititur fide maioris partis librorum , quam- 
quam scriba eam facilius omittere (xe xou), quam adicere potuit. 
Simili errore oculorum excidit x^ post aipaxeXtaavxo; VI 136 in 
PR). 'ATnjvetxe caret subiecto, quod in simili re alibi Herodotus 
non neglexit: VI 27, 5 — 6 xou; 5e ~ Xoi[Ab; uTOXa,3a)v (XTxrivetxe, v. 
Vni 116 et Pausan. IX 7, 3 xbv Kpeff^uxaxov ^ amjyaYev uJtoXajJouaa 
v(5ao5 ([)*tvtoor)i;. Quapropter viri docti varia subiecta ad arorjvetxe 



— 36 — ! 

II. EDQDtiata sQbiecto carentia CQm Yerbo passiTo. { 

In sententiam veteris nescio cuius grammatici, infitias 
euntis verba passiva sine subiecto ut lat. curritur, currebatur, 
venitur sim. usitata fuisse in lingua graeca (vide Eichenfeldi 
et Endlicheri Anal. gramm. , Vindobonae 1837 p. 167 apud 
Miklosichium , Sub. S. p. 61) discessit nostra aetate Krueger, 
Gr. gr. § 52, 3, 6 (eo praeeunte Koch, Gr. Schulgr. § 93, 1 
adn. 6) dicitque ibidem, etiam in structura, qualis est omxi^oiq 
zoTxi iv x^-riKoi xtvSuveusTxt (Thucyd. I 78, 2) subiecti vicem 
obtinere dxoTepco; eTrat. Quod de voce xtvSuveueTai in exemplo 
excitato ^) Krueger pronuntiavit , id quidem pro certo habere 



addunt, velut: ^ vouoos. xauta to xaxa Schweigh.. Lex. s. v. aTOcp^pdi 
et Baehr; o [irjpo; aaTOt; Krueger ^ed. ; -co Tpwfxa, t) vouao; Stein ; 
alii (apud Abichtum a. h. 1.) acpay.eXo; (= ya^paiva) et rrrjTOStov. 
Cobet hanc ingreditur viam explicandi : »perinde est ac si dixis- 
set: xb OTrfov a<paxeXiaav imjvetxc KaiJLpuasat. Contra Dietsch et, qui 
eum est secutus, Abicht coniciunt ante aTwJveixe ahquot verba ut 
Tj [lofpT) f) ix ^ewv :tH:pto[jLSVY) uTcoXajBouaa (cf. VI 27) excidisse. Quae 
coniectura aeque mihi videtur improbabilis atque sententia Geb- 
hardti, (jui in Emend. Herod. I p. 7 — 10 exemplis Herodoteis 
innixus ut auvrjvetxe a:to^avelv (VII 17). xaTAajSe a^roO^avetv (III 118) 
locum hunc ila emendat : ajio^avetv auwriveixe KafijBuaea. Equidem 
conicio, enuntiatum hoc libris mss. fideliter traditum subiecto 
carere censendum esse, praesertim cum analogiam praebeant re- 
centiores linguae. Slav. : razilo go piorunem (in sermone vulgari : 
zmiotlo, zabralo, sprzatn^Io go) ; jak ich sudna porozby valo j po- 
topylo v mori, flot tureckyj rozneslo po morju; poloi^ilo Bt du- 
genbku na presv6tlyj raj. Germ. : es hat mich gewurgt, es treibt 
ihn fort etc. (Miklosich , Sub. S. p. 49 — 50). 'Amjvetxe Ka[x|Eua6a 
»abstulit (nescio quidi Cambysem*. Quae locutio fortasse propria 
fuit cotidiani sermonis graeci, cuius vestigia procul dubio multa 
exstant apud Herodotum diligentique digna sunt observatione. 
') Non recte putat Miklosich (Sub. S. p. 61) xtvSuveue-rat hoc loco sine 
subiecto esse usurpatum. 



— 37 — 

debemus (cf. adn. Classeni a. h. 1.), sed alibi (Thuc. 1 73, 2 
x«l yap OTE eSpw[/.£v, ht woeXioc sxivouvsueTO sc. u<p' tjjxwv) exiv- 
SuveueTo ad nullum subiectum esse referendum perspexerunt 
iam H. Bonitz (Z. f. 6. G. 186B p. 748) et 0. Riemann 
(Revue de phil. 1882 p. 73). Hanc Kruegeri regulam alio- 
rumque nimis esse severam, ut ita dicam, vel inde coUigi 
potest, sicut recte adnotavit 0. Riemann 1. c, quod in locu- 
tionibus explicandis, quae ipse Krueger § 61, 5, 6 attulit, 
magna cum difficultate et iusto artificiosius ex sententia Krue- 
geri subiectum subauditur. In uno tantum ex laudatis ibidem 
exemplis, Thucyd. I 6, 4 dico : xal ou mWot. eT»] eTcei^Tj to-xu- 
Tat ad TOTrauTai revocandus est ex antecedentibus inf: t6 Sta^w- 
^xTx iyo^xxi; aywvi^eairai. Frobabilius igitur faciunt, qui ratio- 
nem aliarum conservantes linguarum (v. Draegeri Hist. Synt. 
1 2 § 97, Miklosich, Sub. S. 58 sq.) etiam Graecis hunc morem 
loquendi insitum fuisse affirmant. Usum hunc in angustis- 
simum compulsum esse gyrum ^) censet Kuehner § 378 , 7 
adn. 2 ; latius vero patere argumentis ex Arislotele haustis 
docet H. Bonitz (Z. f. 6. G. 1866 p. 748) consentitque Ma- 
dvig, Synt. § 7 h). Quod tamen Madvig (ibid. adn. 1) asserit, 
adhiberi ita maximam partem verba dicendi ut Xeyeiv, oaoXo- 
yetv et formas perfecti vel plusquamperfecti aliorum verborum 
dativo subiecti adiuncto, quod dicimus, logici, id non com- 
probatur re vera consuetudine loquendi graeca, immo nume- 
rosiora esse genera huiusmodi enuntiatorum mox videria:us. 
Hic autem id tantummodo non alienum existimo monere, Rie- 
manno I. c. praeeunte, non necesse esse perfectum passivi 



•) Veri est simile, loco Thucydideo V 49, 2 AaxESat|j.(iviot 8i ::p^apas 
7c^jj.'iavTe5 avrf/eyov (itj Sixaitoi; otptov xaTaSESixauS^at formani xataBeSi- 
xao^at esse inf. medii, non passivi, exstare igitur constructionem 
personalem (Classen, Passow, Pape-Seng.), non subiecto destitu- 
tam, ut rem explicant Kuehner et Betant, Lex. s. v. 



— 38 — 

sine subiecto usurpatum constanter dativum subiecti logici 
adsciscat. ut Madvig asseverare videtur, cf. Thuc. I 93, 3 
OTT^pxTo (= T) (x^yri ixeicoiTjTo) S' xuToij Trporepov xTi. , I 124, 1 
vojAiiyavre; i^ «.'^tx.jicriw aipijr^at, VII 75, 6 U oi«v TeXsuTTjv jcai 
TaxetvoTTjTa aipixTo et Xen. Vectig. 1, 1. . ' 

Locutiones Herodoteas, quae huc pertinent, divisimus 
in duas partes : A) Actio aut status quidam exprimitur abso- 
lute. B) Subiectum logicum ponitur in nudo dativo aut 
in casu a praepositione suspenso. In enumerandis verbis 
ordinem alphabeti servamus. 

A. 

a) jBePotjXeuTai, VII 10 , 7 Pe[3ou>,e'JTat piev ouSev fjddov eu. 

h) irpoe^T^XaTo, IX 44, 3 co? Se xpoaw t^; vukto; TirpoeX')^- 
XaTo »cum multum noctis processisset*. Cf. Sallust. Jug. 21, 
2, ubi plerumque noctis processit. Subiectum hic deest, ut 
(Her.) II 121 w? Se xpoaw ^v ttj; vuxtoi;. Similiter Heliodorus in 
Aethiop. I 14 totb yap ttoXu irffi vuxto? TrpoepT]. Raro ita usur- 
patur V. TrpoeXi^XaTo, alii scriptores, ut recte obseivavit Val- 
ckenaer, ad eandem rem exprimendam utuntur locutionibus : 
xoXX^; vuxTO?, TTspt [xe<7ai; vu/.Ta?, ^xtrsoxiTffi vuxto; sim. 

cj xaieTat, II 62, 10 xat o'JTti) oux ev 2at [/.ouvig x.ateTat, 
a>.>.a xai ava TraTav AtyuTrTov. 

dj X^yeTat, IV 110, 1 SaupoaaTecov Se 7r£pt wSe X^yeTat. 

e) SteXeXeiTCTo »war ein Zwischenraum gelassenc Krueger. 
VII 40, 5 T^ Se uTrepifjiJi.tTee? y^crav, ev^^auTa StsXeXetTCTO xai ou 
(juvsjAtfjyov ouTOt PautXet. VII 41, 14 (xsTa Se tjjv tTnrov Ste*X£/.et- 
7CT0 ^) xai Suo CTaSiou? xai ^xetTa d XotTrd? ©[/.tXd? T^te ava[j.^^. 



») VII 41, U &gXA«7CTO] 8ta£iTO PRs , Si^girt^ x£ ABd (StsXiirrce te C) ; 
recte correxit Schweigh : SieXEXeHrco et plerisque editoribus per- 
suasit. Plusquampf. postulat ratio syntactica (cf. ibid. v. 13 TOldt 
§£ jjLupioiat ETOTE-axTo "i-KKQ^ . . . cap. 40, 6. 15.). Impf. SieXe^TCxo, 
quod recepit in textum Schaefer, displicet. Stein minus feliciter 



:«.ii j) vo{j!.(?^£nxi, lvoM.i55Tf) cuiti adverb. modi: VII 3, 11 — 16 
sicsi Y' **' ^^ Sitdfcprij £(p'>) . . . oiiTw vojjLt^ecf^^ai ~ foO iiayevo- 
[xevou T>]v iKSs^tv T^i; pa<ji>.Y3 (•>)(; Yi">'e'J~«' (inf- epexeg.), I 140, 14 
xai ajAfpl |J(iv Tw vojAW TouTto e^^eTo) «5 xaci apxV ^^I-*-'*^-^^ (= 
more receptum ast). Cf. Pausan. VIH 38, 5 ^/eTw Se iii; iyv. 
%x\ ox; &rxev t^ Apx^'»' Gum subiecto: Herod. II 28 TaiJTa {aev 
vuv bSTin tb<; fon Te xxi <Jk «PxV ^Y^^^'^'^' ^^^ ^^' ^^''^** !*-^ ^^^ 
TaOTSc vev6(ji.Mrrai. . .• . 

g) iitp^^jr^T), irlTTjrtfjxTat (irepC tivo?, tivQ : T 124, 8 — 10 Ta 
«re Jtal xiXai Soji^w xdcvra e5t[xe[xa3">jx£vat , nio Te auToO xepi to? 
iTtpi^^^Tj ( - actum est de te), IX 111, 24 o5tw toi, Mxniaxx, 
TOittpKjxTa» »ita sane actum est de te« Baehr. 

h) eJIpvjTai , II 34 , 4 — 6 Ttepl Se toO peufxaTO; auToO ~ 
eilpTjTat. 

i) t^eppiy^ i? Td [x^oov, VIII 74, 8 (livYjp ivSpl Trapaora? 
otYfj Xoyov eTuotseTO , 3c5[iLa 7cote'j[Aevoi tyjv EupujSiiSew a^u^Xi-njv) 
T^Xo? Se ilepp^fcyTj i; Td [jii-jov »es brach los« Krueger, »endlich 
wurde es bekannt« Passow. Personaliter, VI 129, 20 xaTetj^e 
ewuTOv, ou Pou>.6[xevoi; ixpay^vat i; auTov. 

k) (Tup.(pipeTat (xot »evenit inihi* init has constructiones : 

a) (T. [JL, (X[jLeivov semper in responsis oraculi : 

IV 16, 16 (tvjv Se IIu^^iTjv <j(pea; xeXeuetv itcOec^at t(3 
(pa(j[jt.aTi) icet3o[iivoi(Tt Se a[Aeivov (Tuvofaed^ai. V 82, 6 xat (ppj 
t§pu(Ta[jiivoMn (aYJxXjJiaTa) ol[j!.etvov (Tuvofae^j^at , V 114, 9 xat (T<pt 
7roteu(Tt TaOTa (X[jt.etvov (Tuvoterecr^^Ti. 

P) (T. [JL. eirt t6 a[jLetvov, VII 8*, 6 — 7 aXX(5c ^eoi; Te ouTto 
(XYet xai aurofot ■jj[jLtv 7roXX(3c ZTziTzouoi (TU[jL(pepeTat eTri xo «[jLetvov. 

Y) <J. [Jt.. fraXiYx6To>? = i^ «ujJL^yopvj TCaXiYxoTOi; [jlOi ^''''STat, 
IV 156, 1 — 2 [jLeTa Se auTo) Te toutw xat . . Bi]patot(jt <7uve(p£- 

Aldinam secutus legit: MksLTa (i. e dxpaTbj) xal 8. a., tum enim 
exspectaveris : 8tA£irte <; o (rcpa-b; > aTO tou Xoinou 6(jliXou, 05 ^ie 
avajii^ quemadmodum scripsit Thucyd. VII 38, 3 SiaXeiTOuoras 8k \aS 
oXxoS*; 2ijov 8iio TcWdpa *iC aXXijXwv xax^^mjoEV. 



— 40 — ! 



pexo TTxXiYxoTto;. Locutio insolens ; adv. TrxXiyjtoTw? invenitur 
etiam apud Euripidem in fragm., quod Slobaeus Florileg. 99, 
8 servavit. •" '■ -' ' ' •1 - 

Personaliter : III 10, 6 iv toioi oOSev ot [Aeya avopoiov 
■;irp^Y[j.a «TuvTjeij^^^if), IV 157, 2 ouSev yap <><P' yj^ff^^'^ (Juve^epeTO. 

Adnotatio. Herodotus praecipue in eiusraodi sententiis 
passivo Gujj.^^pecr^at utitur. Rarius, semper tamea cum subie- 
cto, occurrit apud eum activum <5u{j!.^epetv sensu »bene evenire* : 
VIII 87, 10 t6 xal (juvi^vei/ce -Tzovrfi.rrt^, IX 37, 27 ou (xevTot ^; ys 
t£Xo? ol 5uv>)veixe to ^jr^oi;, VIII 88, 11 Ta tb yap aXXa ~ aiJT^ 
(7uvi^vetx,e e; euTu/iTjv yevo^Aeva. Contra poetae et prosaici Attici 
ad simiiem rem designandam conslanter act. (Tuy-fpepetv usur- 
pant. Ar. Eccl. 475 azavr' 6x1 t6 ^iXTiov t^jjuv ^u[A<pipetv, Xen. 
An. VII 8, 4 rruve^ouXeuTev ouv auTw ^'uefj^ai ~, xai epij <juvo(- 
(jeiv em t(s ^^Xtiov. Cf. adn. Kruegeri ad Xen. VII 8, 4 (Gr. 
gr. 49, 2, 0) et Steinii ad Herod. VII 8% 7. 

l) STeXew^Tj, I 160, 6 — 7 Tcopecrxeua^ovTO eTri [xw^co 0(7<p 
Si^ (exiSiSovzt Tov IlaxTUTjv), ou yixp iybi touto ye eiTCEiv dcTpexica; • 
ou yap eTeXea>3if]. ■ 

m) TeTi^jLwpTfjTat Ttvt, IX 79, 12 — 13 AewvCSrj Se, tw p.e 
xeXeuet; Tt^xwp^iat, <pifj[Ai [jLeyaXa)? TeTt^jLwp^iT^^at. ' 

n) exe;^apii7T0, VIII 5, 13 xai T0t(7i Eu.^ioeuijt exej^aptTTO »gra- 
tum factum est Euboeensibus* Schweigh., Lex. s. v. .. h 

o) kyfir^G^-^, VII 143, 6 — 7 (Xiytov) oux av o'jto) [xiv So- 
xeetv YjTTtwi; j^pTj^j^^vat. .....' .. _; i 

B. ' 

oj apyeTat utto Ttvt III 97, 16 e; toijto yap t() opo; utc^ 

h) ^e^ouXeuTai, ^el^ouXeu^xiva e(TTat cum dativ. : VII lO^, 
8 — 10 6 ()e ^ouXeu<ja[/.cvo? ai(j^pwi;, et oi ij tij^yj e7rt<J7TOtTO, eupij^xa 
eupvjxe, 7j(j(jov Ss ouS^v oi xaxwi; [iejiouXeuTat »nihilo minus male 
ab eo consullum fuit* Schweigh., Lex. s. v. — I 112, 13 — 14 









— 41 — 

oure Y]{J!.iv x«x<S; ^e^'As'j;x£vy. icrxi. Noletur in hoc enUQtiato 
neutr. plur. Cf. Krueger, Di. 56, 1, 2. 

c) e^eupiijTai xtvt, IV 61, l — 2 t^? §e y^ t^? Sxu^DtT;; 
ocivw; o^uXou ^uGTfjs uSe upi e? t>]v s(|n)inv twv xpeoiv i^eupvjTat. 
Pro fa>Se aptius esset TowvSe, cave tamen quicquam suspiceris. 

d) vevofxo^sTYjTat tivi, II 41, 28 x.ai y*? ''fspl TauTa outw 
Gfi vsvo(j!.o3'eTT(]Tat. 

«) 'jTcapj^et [JLOt TceTOtiijjjtiva, V 103, 4 — 6 'Iwve? Se t^5 
'Airijvatwv (TUjJLjjta^iT]? <JTepY).3'evTe;, outw ydtp (Jtpt uTu^pj^e xeTrofjjuiva 
e? Aapetov, 0'jSev Stj ■rjcTOv tov itpo; PairtXsa 7k6Xeu.ov e(Jx.eua^ovTO. 
Enuntiatum hoc subiecto destitutum (o?)to) ~ TreTronjfxiva) idem 
significat atque: ojtw yap afi TrpoTepoioi tjv Treirotiijjjtiva ^ A. 
De notione v. uTcap^etv et TOtetv h; cum accus. videas Herod- 
IX 78, 9 — 10 xai Tt? uGTepov (puXaucYjTai twv ^appopwv [jlt) uTrap- 
jretv epya aTaij^aXa Trotewv e; tou; "EXXijvo;. (' rxapj^stv cum 
(superfiuo) irp^iTepot iungitur VI 133, 3 ol riapiot uTu^p^av xpo- 
Tepot «TTpaTeuopLevot). Huc accedit etiam VII 152, 11 outco Stj 
oux 'ApyetoKTt ai^j^icTa TreTrotYrai. Mayttsroi. adverbialiter positum 
ut a^ouXoTaTa Herod. VII 9?, 2 iw^-aTt "EXXTjve? . . a^ouXoTaTa 
7roXe[Ji.ou; lirTad^at. 

f) Verba dicendi : a) e^tpijTo, e'tpTjTat Tivt V 54, 1 — 3 outw 
T(3 MtXTjTito 'AptTTayopyj stTravrt .... (acc. c. inf.) o^^C^ eipTjTo. 
VI 55, 3 aXXotfji yap ^pi a'jT<3v eipijTat ; sipTfj{jiiva e<TTi cum dat. 
IV 32, 5 — 6 iXy HiTtodw [Jtsv e<Tn irept TTrep^opewv etpij^Jiivaj 
e(TTt Se xai '0[L-ripio ev 'ETrtyovoidt. [Locum hunc iniuria pro 
spurio habuit Wolf, Prolegg. p. CLVII; cf. a. h. 1. adn. Krue- 
ger.-Poekeli]. 

P) XeysTat, "kzki-^^^ta, III 87, 3 xai yop ex' a{ji,^Tepa Xeye- 
Tai xrxo ITepTiwv, II 1 25, 1 3 XeXej^^^w yap i^^Jitv eir' a[jL<p(>Tepa, xaTa- 
Trep XeyeTat. Conferas Thucyd. VI 60, 2 ^Tr' a[x<p6Tepa yap stxa- 
(^STat. 

Adnotatio. Enuntiationes , quas dicimus, interpositae 
(parentheses), ut d); etpTjTat, biq XiyeTat sim. non numerantur 

A. Ste/. Uiodonaki. De euiint. subj. careiitibus. Q 



- 42 — . I 

I 



inter locutiones subiecto privatas, cum per se integram non 
praebeant sententiam. v^- i .;. .• I. 

Impersonaliter : (loco subiecti est inf.) III 89, 9 el'p>]To 
«constitutum erat« (omisit Sharp), ceterum vide Heilmann 
p. 11. 34. Shaip p. 11; subiecti munere fungitur enuntiatum 
secundarium, velut II 61, 2 — 3 w? avayou^ji t^ 'Ict ttjv 6^m, 
zlpriTxi TC^oTepov (xoi, II 117, 3 — 5. VIII 2, 2. — V 82, 11 
XeyeTat Se xal co? kXxXxi r^nx\ . . oOSajAoO, VII 220, I. cf. VI 
118, 3. IX 81, 11 — 12. 

gj SteTeTaxTo (de apparatu bellico) cum dat. pers. : VI 
112, 1 ii? Se ff^t SieTeTaxTo »acie instructa*. Eidem rei ex- 
primendae inservit personalis constructio : IX 33, 1 w? Se apa 
TravTe; oi eTeTa^aTO ^) y.xTx c^vea xal xxrx TeXea. Insigne est 
exemplum IX 100, 1 12? Se apa 7cape<TxeuaSaT0 ^) Toicri "EXXijti, 
Trpofn^iTav xTe. [TcavTa irap.J. 



•) IX 3.S, 1. Kavcti o\ ixt-oc^azo] maior pars librorum et edilores. 
Omissum est jrivxe; in Rsv errore librarii (quemadmodum saepius 
in R exciderunt voculae : ^v VII 229, 14. i\Loi ibid. v. 16—17. ^x 
Twv III 14, 25 aliaeque). Ad amussim fere respondet huic exemplo 
alterum I 80, 15 i'>i 8e' oi rtivre; 8t£i:e-:a/aTo. Itaque cur Gomptrz 
(Her. Stud. \\ 591 adn. 1) coniceret «'>? 8k opa ot iziznx-zo nulla 
causa erat .' ' ■' ;■ '^ ! 

*) In scriptura librorum «'»; Sk apa TcapeoxeuaSaTo Totat "lilXXTjat (IX 100, 
1), quam probaverunt Schweigh. , Krueger (v. Di. § .30, 4, 11)_ 
Baehr, Stein, vitiosum est TOpeaxeuiSaTo , haec enim forma verbi, 
quae dicitur, simplex in 3 pers. plur. sine subiecto posita repugnat 
legibus syntaxis graecae. Non recte comparari a Steinio pluralem 
adiect. eodem modo constructum (Thucyd. II 3 inii 8k . . . iTotfw 
tJv) apertum est, quod iam monuit Gomperz I. c. ; non sufficiunt 
etiam ad defendendum illud TOxpe^jxeuiSaTo exempla, velut pepouXeu- 
[leva e(jTat (Herod. I 112. Cf. ibid. IV 32). Plur. partic explicatur 
analogia plural. adiect., sed sensu locutionis ;:apeax£uao{jiva ^v non- 
nisi 5iap£axeua(jTo consueverant Graeci dicere. Quamobrem Abicht, 
Dietsch-Kallenberg consentiente Gomperzio in textum receperunt 
rexpeoxeuaijTo , coniecturam Reiskii et Bekkeri, leguntque (consen- 



_..".-■■. .-. " _ 43 — V 

""^'" h) eir^rpraXTo &c tivo?, VII 223, 3 xat yap eTOoraXTO e^ 
'KTciaXTEw oOto>, VI 97, 9 — 10 xai \i.ot sx fiaoiXso? wSe eTceTraX- 
Tai, Iv T^ X***?K} °' ^"^ "^®^' syevovTo, TauTijv (xijSev (jivs<j3'xt (inf. 
epexeg.). ■^^'^■'-'^--^ ^'^■"^" ct<::^ii^^i;:;;-:* .-j-^Ti: . 

' Adnotatio 1. Nunc oportet in medium proferamus locn- 
tiones Herodoteas, quae ab hoc genere enuntiatorum subiecto 
carentium seiungendae sunt: *^vviv S:-c,;:;;.>;,"7 / ^ \ ■ 
-^siSvV a) I 80, 22 — 23 auToO S'}) wv toutou eivexev effedo^pidTo 
iva Ttfi Kpowto xyjrpTov ^ t6 iTnnxov (agitur de dolo atque fal- 
laciis, quibus usus est Cyrus contra Croesi equitatum). 'Eore- 
TO^idTo (KOpo;) valet: astule egit (v. Eurip. Iph. A. 744 «jo©{- 
^0{J!.ai Se xaxl Toiui (ptXTaTot? | T^^^va; Tropi^tu xTe.), non : excogi- 
tavit (sc. ToiiTo), ut vocem hanc interpretatur Schweigh., Lex. 
s. V., Gyrus enim ipse consilium illud non iniit, sed id tantumi 
quod Harpagus proposuerat, perfecit (v. ibid. v. 8 KOpo? ~ 
bro(r^(Te 'ApTrayou uTro^siJtivou . . Totov^-e). IUasigni ficatione simul 
hoc consequimur, ut in cap. 80 v. 9 — 23 omnes actiones ad 
Cyrum, qui est velut cardo totius narrationis, referantur. 
Quae cum ita sint, ne veri quidem similis videtur mihi esse 
interpretatio Steinii »es (?) war ausgeklugelt<. > :; ,v^!> ;?::. 

Nirir^ Vi^':^-i- ■■ll!S;'5^V .C ': . . ■^::fi---''^:.<'r 

' ' tiente Gomperzio et Gemollio, Woch^nschr. fur kl. Phil. 1887. 

'*Ai-': No. 2i, col. 741) «^; 8k ipa JcapgaxEiiaam» ■cotai "EXXTjot prorsus con- 

. ; venienter usui loquendi graeco (v. Thuc. I 4B, 1 ^JtaS^ 8k sajse- 

. . . axeuaffTo Toi; Koptvftion, III 22, 1. 107, 4 IV 67, 1. VII 75, 1). Hanc 

tamen mutationem improbandam esse persuasum habeo. Nam si 

re vera, ut suspicatur Gomperz, glossema rcapeweuaSaTo in textum 

"'*'--■ insertum effecit, ut vestigium pristinae constructionis subiecto 

v; privatae deleretur, quo pacto, quaeso, dativus toot "KXXtjcr non 

. ,- , mutatus est in nomin. ot "KXXjjvs; ita, ut scriberetur »'>; 81 opa Kape- 

, ;.v,. oxeuaSaTo ol "I^XXrjvs;? Reponendum opinor co; 8^ apa <; rotvra > 

j:apeaxeua8aTo -jotot "EXXrjdt. Facile librarius ab apa neglecto kxwx ad 

TcapEd. oculis aberrare potuit. Cf. Herod. IV 83, 8. Thucyd. III 

102, 1 (jtavTa rtap£(TX£jaaTo). Haec quoque ratio emendandi Reiskio 

". m mentem venit. 



44 



b) I 185, 25 sq. kittiTZ M oi opcopuxTO, X( jou? ayxYojJtivKj 
xpTjTriSa xuxXw Tuepl aurijv (sc. >.t(Avif]v) -^Xace. Ex v. 20 wpows 
eXurpov Xt{jiv>] revocandum est ad dpwpuxTo subiectum eXuTpov 
Xi(xv7]. Minus feliciter conicit Krueger (a. h. 1.) optipuxTo posse 
sine subiecto accipi. •• - ' ' • i 

c) In enuntiato I 118, 3 — 6 ('A<TTu«yT];) TcptSTa piiv, xxTa 
xep TJxou^re auTo? xpd? toO j3oux6Xo'j x6 Trp^Y{jt.a, TraXtv aTnj- 
yeeTo Tt3 'ApTcaya), aeTa Se, «5 ot iicaXiXXoyTjTo, xaTefiatvs 
Xeywv xTe. iungendum est eTraXiXXoYYjTo cum subintellecto subi. 
Trp^YK-*' Clf. Herod. I 90, 12 Rooito? Se 01 eTraXiXXoYTjTe ^raaxv 

TT)V ^WUTOU StXVOtaV, . • ! 

d) III 46, 8 oi Se (STcapTiaTat) (ypt (SaiAiotiTt) uTexptvavTO 
TttS ^'uXaxti) TueptepYa^J-S^xt. Inf. medii xeptepYxi^at pertinet 
ad subiectum »Samii«. Vide Herod. II 15, 15 ti TreptepYaJ^ovro 
SoxeovTe? irpwTot av^^pto^rctov yeYovevxt, Aelian. V. H. 4, 11 2*)- 
xpxT»]? TreptetpYaTirai xat Ttii otxtSuo xat Tto Qtij/,'TOStti) xte. Moneo 
id, ne quis, interpretationibus L. Vallae et Abichti ductus, inf. 
xeptepyac^^at sensu passivo sine subiecto esse usurpatum exi- 
stimet IUe enim vertit: *Quibus iidem responderunt panario 
curiose actum fuisse*, hic »dass auch mit dem Sacke elwas 
iiberfliissiges . . von ihnen getan sei«. 

e) IV 25, 1 [dy^fii [Aev Stj toutojv YtvtufTxsTxi xts. Krueger- 
Poekel sine subiecto esse Y^vticxsTat statuit »findet IJekannt- 
schaft stattt. Assentior potius Baehrio, Abichto Steinioque, 
qui ad yivtixrxeTat subaudiunt subi. i^ X"^?"^ ^^ ^'^P* ^4, 2 ttoXXt] 
7wept<pavstii] T^; X^^P^''' ^' (~ "^^f^-f^^^i ^ X*'-*?^ ^'"'O- Haud flocci 
pendenda est constructio personalis eiusdem vocis -(vv<aij}(STxi 
ibid. cap. 25 v. 8. 10. 11. Similiter perf. 7ceicx'jTxi (Thuc. I 
6, 4 Stx^tijxxTX ej^ovTe? Tcspl tx atSota ot o^XYcai rjYtovt^ovTO xat 
ou TcoXXa It>3 sTcetSY] u^^jcauTxi), quod Poekel ad stabiliendum 
usum V. Y'^<^sTxt in comparationem vocat, accuratius defi- 
nitur subaudito inf. t6 Stx^tojxxTx s/ovtx; aYojvt^e^j^^at. ., 



"'^ Adnotatio 2. Reliquum est, ut demonstremus. quae 
sit opinio interpretum Herodoti de verbis passivis sine sub- 
iecto positis. Krueger omnia, quae enumeravimus, praedicata 
ad quoddam subiectum, velut SteTsxaxTo (VI 112) ad iJTpaT6TO.^ov 
pertinere docet (v. eiusdem Gr. gr. § 61, 5, 6). Non aliam 
explicandi viam ingressi sunt Schweigh. et Baehr (VIII 74, 8 
e^eppdtyTj sc. x6 7:^6iyit.x). In contrariam maxima ex parte sen- 
tentiam ieruut Abicht et Stein, videas eorum adn. ad Herod. 
VII 40. IX 44. 

Ad novnm transeaiims eniitiationuni geniis, quibus graninia- 
tici ct commentatores minime adbuc animuni adverterunt, 

ea dico 

Enuntiata subiecto carentia, quae nomine et v. esse 

continentur. 

Praed catum est neutrum adiectivi in nominativo modo 
singularis interdum pluralis numeri positum, copula verbum 
substantivum. Adiectivum neutr. gen. designat aut naturam 
loci aut notionem quandam abslractam. Exempla, quae hoc 
loco ad rem iUustrandam ex soluta tantum oratione Atticorum 
afFerre nobis liceat, dividuntur in duas partes: A) De ioco, 
a) nom. sing. Thucyd. iV 115, 2 fj ~ ^ ^TtijAa/wTaTov »in 
quam potissimum partem impetus fieri poterat* ; VI 6H, 2 ^ 
eue^SwTaTov yjv toT? T^okv^iou; [mss. eipoSwraTov, etJoStdTZTOv 
Bekker], VI 101, 3 ^ TnjXwSe? ^v xai (rrepipoiTaTov, VII 84, 4 
TjV Se xp'>j(x.vw^e<;, quod optime vertraris polonice »byto stromoc, 
germ. »es war steil*. Xen. An. 3, 4, 20 xai eOewu&eTov r^v ev- 
Taa5a Toi? 7roXe[xbt; »in quem locum hostibus proclive erat 
invadere*, 4, 3, 12 ouSe yap toi; TroXeiuot^ imzzriai TrpoufiaTov 
etvai xaxa toOto. ^) nom. plural. Xen. An. 3, 4, 49 ew; [xiv 
pxoi{iL« f^v, «ti ToO tsiTOu Tjyev, e^w ^i xpxTx f^v ~ i^guSs Tre^-^ ; 



' ^ : •■■' ■<-,,■' 



-_ 46 _ :/-:.:..-\-^' .^■■[■U. 

4, 6, 17 toare, HvTcep Sira^ XaPwfJiiv tTToO 'ilp^O^/^ 
uTTOj^uytot? sTTat. B) De rebus abstractis, a) nom. sing. Plato 
Civit. 5, 463 d. ouxe 7cp6^ ^ewv ouTe xp<J? dtv3p<6w<ov a\iT<3 «[jiet- 
vov e<TTat, p) nom. plur. Thucyd. II 3, 4 ixet U 015 ex tOv Suva- 
Twv iTrjiy.x ^v = II 56, 1. 98, 1. VII 50, 4. Polon. »gdy si§ 
przygotowano*. Idem V 8, 2 Xe^tw? ttjv auToO TrapaixeuTjv xai 
vo|j!.t^tov uTToSeecTF^pou; etvat, ou t<~> TcXi^^^et (avT(7caXa yx^ 7r<«)? 
^v) »es fand Gleichhalt statt». Boehme. Omnium, quae supra 
citavimus, exemplorum ea est ratio, ut ubique, quamvis nuUum 
subaudieris subiectum, tamen plena integraque evadat senten- 
tia; quam explicationem probant passim in commentariis 
Boehme (Thucyd. I 7. V 8, 2), Behdanz (Xen. An. 4, 3, 12), 
praecipue Classen (Thucyd. I 7. VI 101, 3. VII 84, 4) et Mad- 
vig, Synt. § 7 ft) adn. 2. Attamen etiamnunc praevalet docto- 
rum opinio, qui arbitrantur, huius generis adiect. neutra sub- 
stantivorum munere fungi vicemque subiecti in priore eorum 
parte A) 7. et ^ notionem loci, in posteriore autem B) a et p 
generalem quandam rei notionem obtinere. Cf. adn. Kruegeri 
et Boehriiii ad Thucyd. I 63, 2. Betant, Lex. Thucyd. s. v, 
xpTf);j!.vtl)Sy);. Vollbrecht ad Xen. An. 4, 6, 17. Krueger (I^x. 
Xenophonteae Anab. 1872 col. 207 s. v. Trpo^rPaTo? et) Gr. gr. 
43, 4, 13. 61,5, 6. Kuehner § 366. Hanc explicationem im- 
probandam esse facile persuadebunt ex ipsa indole gr. linguae 
interpretanti duae, ni fallor gravissimae proprietates syntaxis: 
a) casuS; qui dicuntur, absoluti similium neutr. adiect., velut 
Thucyd. I 7 x.at "^Srj 7rXoi{/.<oTep<ov ovt<ov, IV 20, 2 &n axptT<ov 
ovTtov, I 2, 6 7rap' 'A^Tjvatou; ot SuvaT<oTaToi <b? ^i^atov 3v dcve- 
7<6pouv (ubi se in tuto futuros confidebant; scholiasta: <6? ^e- 
^a^a; outnj; tt^; oixr^Teto;), similiter Thucyd. VII 25, 9 <6;~&a- 
xe7ro>>e;jLT)<76{xevov. Idem usus casuum absolutorum (v. eu 7capa<r/6v 
Herod. I 120. Tcape; ov . . . apjretv ibid. V 49 etc.) luculentis- 
simum mea quidem sententia impertit testimon"um impepsonali 
constructioni verb. Tcap^^^ei sim. ita, ut qui auctoribus antiquis 



grammaticis (Cobet, Mnem. n. s. XI 288) recenlioribusque ut 
Kuehnero § 352 voces has impersonales ad subieclum Sxijii.wv, 
6 3eo?, 6 x.«ip6; referant, manifesto legibus syntaxis repugnent ; 
b) adiect. verbalia in neutro plural. sine subiecto usurpata 
(Thuc. I 72 , l eSo^ev auToTi; irxpiTTjTe* e? tou; AacxeSatjxoviou; 
elvai, 79, 2 7«)Xe[jt.T]Tea eivai (= VI 50, 5), VI 25, 2 TrXeiKJTea 
eivai aliaque, cf. etiam impers. aSuvaTa ecTt Herod. I 91, 4-', 
ola ecTt Herod. I 194, 24) impellunt nos, ut in locutionibus 
potissimum velut ^aTa ecTTt Xen. An. 4, 6, 17 (»wegsame 
Strecken*! Vollbrecht) de ullo subiecto subaudiendo non co- 
gitemus. Optima vero propriaque lux nalurae horum enuntia- 
torum affulget ex .simili genere dicendi recentiorum linguarum. 
Velut in slavicis frequfentes sunt phrases subiectum non exhi- 
bentes, quarum copula est v. esse, praedicatum nom. sing. 
gen. neutr. adiectivi, quod ad exemplum substantivorum ilec- 
titur abitque in vim adverbii: Na I6vi strani je manj ska- 
Invito. Tak pusto v seli; i cholodno i holodno i do 
domu daleko. Na dvore bylo iarko. Mra6no. Uzt poz- 
dno. Dnes je posmourno a teplo; tam jest plytko. GIu- 
c h o wszedzie, c i e m n o wsz§dzie. Tak pusto, niemoiw lewo 
i w prawo. Gieplo (jest), goraco. Ju^ ciemno. Bedzie w nocy 
slizko. Straszno. Germ.: Da ist es so duftig und warm. 
Nirgends war's geheuer. So kalt und frischesist. Es ist 
so still und dunkel. Zum Biihl isfs noch trocken. (VideMi- 
klosich, Sub. S. p. 64 — 66). Omnibus, quae adhuc diximus, per- 
pensis ratio syntactica neutr. adiect. graeci in enuntiationi- 
bus subiecto privatio hoc modo definiri potest : Nominativus sing. 
adiect. neutrius gen., si sensu praedicati cum verbo substan- 
tivo sociatur, habet vim adverbii aeque ac in linguis slavicis 
et germ. efficitque locutiones subiecto destitutas; proprius 
autem et peculiaris est sermonis graeci nominativus plural. 
neutr. adiect. eadem significatione, qua nom. sign. adhibitus. 
Gontra idem neutrum adiect. tum, cum sensu praedicati non 



— 48 - 



usurpatur (exceptis casibus absolutis), loco substantivi poni 
polest, quo factum puto, ut homines docti etiam in neutro 
adiect. praedicati munere fungenti latere vim substantivi sta- 
tuant. : • • ■ " • i'^ 

Exempla, quae huc spectant, Herodotea dividimus in 3 
partes: A) Enuntiata, quibus describitur natura loci, B) Enun- 
tiata, quae expirimunt res abstractas, C) Adiectiva verbalia ne- 
utra, quae hic tractamus propterea, quod forma prorsus ad 
vera accedunt adiectiva. D) iXi; sttiv cum genetivo. 

A. 

1) iafxkicnxTo^j krm, VII 128, 9 TauTvj yap acipaXicTaTOV 
sTTuv^aveTo slvai »nam hac tutissime esse audiebat*. 

2) sp-KjjxoTaTov sTTi IX 118, 6 offic-s ToO Tsij^eo; xaTa- 
jiavTs;, t^ tjv Epirjji.6TaTov Tfiv TroXeuItov. Gen. twv tcoX. pendet ex 
epr^y.6TaTov. Gf. slav. : v chlivdi polno oved, maio tamlu- 
dzi sim. 

3) e^JpuTaTov E-JTt, VII 199, 3 Tatirg Ss xai sripOraTov brvi 
TzxGrtji T^; X^?'')' Ta'jT7];. IV 86, 10 xaTa toOto yap bm toG 
I lovTou eupuTaTov. De gen. tou IIovtou cf. Herod. I 84, 9 xaTa 
TouTo T^; axpoic6>.«)(; t^ ouSsi; STSTaxTo (puXaxo?, similiter ibid. 
v.20, vidfc I 185, 31. VII 217, 6. i 

4) 3T(}piwSei3TaT6v errTt, I 111, 19 (exAeue) t6 7ratS(ov. . . 
^etvai evJa injpicoSedTaTov stTj twv opiwv »iussit exponi in hac 
parte montium, qua praecipue affatim esset bestiarum*. 

5) (jTStvoTaTov e<m II 8, 18 — 19 twv Se op^wv Toiv etpTjiji- 
vwv To [xsTa^u xeSia? {asv y^, irra^ot Se ^xkimx i^oxeov {xot eivai, 
T^ CTetv^TaT^v irrzi, StTjxostwv ou xXeou? xt^. >ubi est angustis- 
sime«. Potuit Herodotus dicere et »t^ (jTeivoTaTij mtI (Tce^ta; 
pi)c, ut re vera L. Valla vertit »horum quos dixi montium 
medium carnpestris est terra, ~ qua parte arctissima est etc. 
Sed defectus subiecti efficit, ut adiectivum in neutro latissime 



pateat, qua re locutio sine subiecto dilTeit a personali con- 
structione (»Die Unbestimmtheit des Subjects giebt dem Ad- 
jectiv den freiesten Umfang« Classen, Thuc. I 7 s. v. izlo^uii- 
TSjiwv) Accedit VII 200, 4 xaToc Se tov 4>oivtxa TcoTapiv <jTeiv<>- 

TaTov k/m xri. ■•■'>/•.■ .;■•■.■ 

STEtvoTaTov cum articulo t6 Herod. VII 176, 8 oO {xivTot 
xaTa toOt6 fs kvn t6 gt. t^? X*^?'']^) ^'^ ^^^^ ^ '^ **' '^ 
(TTstvoTaTov scfTi. luiuna Krueger articulum t6 deleL .' .'• - 

6) (JuvT0{i!.a)TaT6v icn, IV 183, 6 iTuvroixwTaTOv S' eoTi e? 
Totjs AtoTo^ayoix; Cf. Cicero p. Flaeco 29 1 o n g e omnino a Ti- 
beri adCaicum; idem »quam longe est hinc in saltum ve- 
strum Gallicanum? « VII 121, 6 TaijTvj yap e7ruv3aveTo (juvTO|Xfa)- 
TaTOV etvat. 

7) ^repfJovijToeiSei; eirrt, VII 22, 11 t^ Xe TeXe'jTK e? t»)v 
■^Tfeipov To opo?, /e:<Jovii]<joetS^? Te eflrri »ubi regio praebet speciem 
paeninsulae«, polonice, »jest tam podobnie do p6Iwyspu«. 

8) i-Ki^xyw, e7n{Aaj^<riTaT6v e<JTt, VI 133, 15 tj ^iXimx 
e<jxe ^xa<jTOTe eirtjxa/,ov toO Tci^^eo; >in quam potissimum partem 
muri impetum fieri posse apparebat*. IX 21, 2 Mtyai^:.iei eTupv 
Taj^^evTS? T^ Te ^) eTnjxaj^wTaTOv r^v toO j^wpiou xavTO*; xai xp6<io- 
Xo; ptaXtora ttjtiq eytveTO t^ txxto. I 84, 15 — 18 6 Se Mi^Xij? 
xaTa To aXXo TeTj^oi; (16 v.) TrepieveCxa?, Tg f^v ixi^xyoy [t6 j^w- 
pfovj 1) T^? axpo7r6Xto;, (17 v.) x.xTrikof^e toOto (v. 12) co; e<5v i^- 



') IX 21, 2 -rij zi\ Irc. ?,v x-zi. Tij non ^ (<Jodd.) postulat Herodoti 

dialectos. Scriptura t^ "£ ^je. a Bekkero, Dindorfio, Steinio, Dietsch- 

Kallenb. probata nititur fide cod. R et consuetudine dicendi scri- 

"^- ptoris, V, VI 133, 15. I 84, 16. (Thucyd. IV 116, 2) ; accedit, quod 

'.^ part. ■:i aptissima est propter subse(juens xai in enuntiato «A 

:-:: np6<soSbi xzk. Articulum td {xr\ io iTz.) ex aliis codd. receperunt 

>..;■ Scbweigh., Baehr, Struve (Quaest. de dial. Herod. in Opuscul. 

.- sel. vol II p. 297). Abicht in ed. herm. (1882 a.) legit : t^ -t to in. 

») I 8i Substantivum xo x^wpiov subditivum esse probabiliter iani 

. Krueger in adn. a. h. 1. demonstravit. 

A. Sie/. lliodoHtki. De enuut. tubj , oMeiitibu*. 7 



. . ■ . • ■ :t 
- 50 - 






y6\ TE x.ai a7c6TO[j.ov • (18 v.) Itti §s Tu^id? toO TftwXoo TeTiy.a|/ivpy .. ' -;■) 
tT^ TToXio?. (Gen. t^? xoXio; suspensus est ex tojto, quod ex .-^i 
V. 17 (xaTKjXoYijTs ToCiTo) commodissimesuppletur, sententi&«iim ;W;: 
g<7Ti Se xTe. (v. 18) accuratius definit obiectum toOto (y.. 17) . 
Si gen. TTfi xoXto; a TSTj3X[jL|j!ivov (subst.) regeretur id, quod Stein"!.r 
probat, non satis perspicuus esset nostro iudicio nexus harum 
enuntiationum). Sequuntur duo memorabilia exempla, de qui-t-: 
bus consulto separatim agendum existimo. '^:^-{fi^-:- j^i-h^i^t^^^rj^' 

9) II 158, 17 T^ Se HxytnTov icti xat i7uvTop!..w-K,'^'^^-i'^ 
T a T V ex T-^? ^P'"]''*]? JaXa<7<jr,i; uTrsp^^vat e; tJjv voTtiijv XTi,.-x.,;,;r'^^s^-^i: 



•'^^:: 



,^.. 



I 104, l — 6 STTi Hi awJ t^; XifJLvyj; . . hH tf^aciv icoTa- 
{xov xat s; RoX/ou; Tj;fi^x,ovTa Tj^xe^jewv oSo; , ^ic Ss t^; Koky^i- 
So; ou 75o'XXdv uTcep^-^vat e; Trjv \I tj X t >c i^ v, aXXa sv to Sta 
{/i<70u 13' vo; auTwv STn . touto 8e 7rapa(/.st[io{jivot';t sivat sv t;^ 
MyjStx^. Quibuscum si comparaveris Herod. IV 183, 6 «tuvto- 
[j!xi)TaTov S' e^TTt e; tou; AwTOfpayou; — Slav. : »cy sucho do neho 
zajty« et »i do domu daieko* ; »daleko do ciebie is(5« et ^da- 
leko do ciebie*, vides infinitivum in his locutionibus non esse 
subiectum (ut opinantur Krueger a. h. 1. (Gr. 50, 6, 3), Sharp 
p. 17. 18. Heilmann. p. 9), neulra enim adiect. eXaytiTov, tuv- 
TO[X(oTaTov, xoXXdv per se claram integramque praebent senten- 
tiam ita, ut in utroque exemplo inf. uTrejj^^vat deesse possit, ut re 
vera legimus Herod. IV 183, 6. — II 158, 17 „qua brevis- 
sime est et compendiosissime a mari septenlrionali ad auslrale* 
(quod ad transitum adtinet): I 104, »e Colchide non longe est 
in Mediam* (quod etc). Inf eTvat (I 104, 6) pendet ex ad- 
verbio »facile«, cuius notio in locutione ou TcoXXdv u7:ej5|S-^vat 
latet (constructio Tcpd; Td cnj[j!.atvd[jt.evov). Stein confert Her. V 
17. ft— 11. Minus veri simile mihi videtur id, quod Baehr, 
Krueger, Abicht, Heilmann p. 9 affirmant, verbum sTTt, a quo 
caput 104 incipit, sensu s^sitti repetitum ad inf. Eivai.usurpan- 
dum vim habuisse. 



■■-''. ■.tn"' 



■ •.■*;■}<<.<■ 



. 


.- ••"".-■'r'^ 













■■>.- ■-«■•■■ 



J, 






• > •' ^ VT V '.1, , .- . 

.V' rrr:?"'_ :^^potatio 1. (lenefivi xwv Ojjswv, to j xsiyeo;, tt^; //**?1? 

etc. ih allatis exemplis (exceplo IX 118, 6) pendent ex ad- 

: ' .■▼epbii.s lo(!i: Iv55:, t^, TauTig etc. Ita genetivos hos constanter 

accipiunt Krueger et Abicht. Cui explicationi adsentitur Stein, 

.;. :yelatni72(cf. ^ non constat: VI 133, 

: - ."jH coniungit t^ toO tsixso; — eundem genetivum in adn. ad 

. : -. V,I 84, 16 ab hw^.x'fw regi dicit, ut ibid. h6.\i.rrfy^ tt^; ixpo-o- 

Xto;. Vide sis in universum Kuehneri § 414. 5 c). 

Adnotatio 2. Non pertinent ad id genus enunliatorum 
haec exempla: II 172, 11 (toOtov x7.t' wv xo-Iix; xyzXax Sxi|j!.o-- 
vo; e^ aOToO ex oit^tzto) xal tXpuie ttj; ttoXio; oxou yjv e^TrtTij^eoTaTov.' 
VII 25, 6 ivz7r'j3o|jt.evoi; Se to'j; ;^co^;ou; ■/taTa.SiXXsiv exeXeue, 
(sc. iTiTia) tva eTtTTj^soTaTov sirj. Utruraque eTnmjSeoTaTov prae- 
dicatum censendum est subauditi inf. iSjjOrrat (II 172), xaTa- 
[iaXXstv (VII 25) Cf. Vlli 49, 4 oxou Soxeot eTOTvjXeoTaTov etvai. .. 
vauixaytYjv TrotesT^at, IX 27, .36 iva ^oxest eTriTTjSeoTaTov rjijix^' 
eivai ^TTavat. Steinii sententia i-tr/jSeoTafov II 172 et VII 25 - 
significat »die passendste Stelle» ; quae interpretatio num vera / 
sit, apparet ex IX 27, ubi si idem adiect. ex mente Steinii -' 
explicaretur, insolens esset constructio acc. cum inf. post sub-.f 
stant. locale ! .: • , -. - ".i:r^: '/■;•• ^^ :■ J^- ' 

Adnotatio 3. Gommentatores Herodoti: Baehr (IV 183) 
Krueger, Abicht (I 111. IV 86. VI 133), Stein (IV 86, 10), • 
item Schweighaeuser, Lex. s. v. rrjvToii.^; (Vll 121) omnia,' 
, quae adhuc enuineravimu.s, adiectiva in neutro posita vim ha-'/. 
bere substantivorum localium persuasum sibi habent. 

'■- ' . ■::• . ^^'?v" ':".■"' =■"■■' '■. ./■.•'^^^^••'^-'^^■^/-■^. :•■;■■■':. '■ ■:-■.'■■"•.'' 
r ■ ■. .■ ■• ■. ■ ■:..■.• .--:'•' '*'«-• 

1) T^ vkypii; irm, VII 139, 3 6»/.«; Se t^^ ye |/.ot 'patveTat 
eivat xkipi^ m'f. hwrfrfM (sc. yvwtjLijv aTuoSe^acirai) . »at tamen / 
qtia mihi videtur esse veruni non inhibebo» Vallsi. . 

" * ' 2) «(Aetvov ixot eTTt, III 72, 26 6; av piv vuv twv ]ruXou,owv ; 
ixwv Trajjt^jj, auTc^jJ ot ojteivov e; j^ovov ^ot.: . '. ■ 



«_, 






— 52 — 

3) ij53|X'.a {/.01 WTiv 1; Ttva, VI 83, 6 xsw; yiv Xi^ T^pi ^v 
ap3;7.ia s; iXX-^Xou? »aliquamdiu quidem igitur iuit in'eis mutua 
benevolentia* Valla. Eodem sensu: 

4) fCkx eoTi {jwt irpo? Tiva IH 49, 2 ei [jtiv vuv . . TOfat 
Koptv^^iofTt ^tXa T^v TTfxJ? TO'j; Kepxupatou; [Maior pars mss. et 
editor. : «piXa ; fu la R, Bekker. Cf. Bredov, de dial. Herod. p. 67J. 

5) fitoiTtjjLov, PttoTtv-a y.oL eTTtv, I 45, 7 (Xsywv) ouSs ot etvj 
fitwTtaov »sibi vivendum non esse.« Idem significat plural. III 
109, 2 — 3 ot sv 'Apa^tofTt uTroTTTepot o^pte; et eytvovTO w; y^ «puTt; 
auTotTi uTrap^et, oujt av r^v ^twTty.a iv^ptoTrotTi »non esset quod 
viverent homines (nam omnes interirent). Ab hac sententia non 
multum adhorret interpretatio Kruegeri »so konnten die Men- 
schen ihr Leben nicht retten*. 

6) yeXotov eTTiv, VIII 25, 8 Jtat yap Si) xai yeXoTov ^v »et- 
enim erat res profecto etiam ridicula* Valla. Polonice: »bo 
lez i tam smiesznie byto*. 

7) oijLOtov [AOt cimv, VIII 80, 11 y)v Ss auTotrrt [j.t] TUTTa 
yivYjTai, o[i.otov Y)[;.tv sTTat »de nihilo nobis curae erit.» 

8) TrpoT^epiTTepov ctti ■= a[j!.etv6v eTTt, V 111, 12 wc [Jiiv- 
TOt c[/.otye ^oxeei stvat toiti ToiTt Trpi^y^i.aTt TrpoTipepsTTepov, ^) «ppaTw. 



') V 111, 12 ^tpoatpep^a-repov] codd. et editores; formam jcpocpepcaiepov 
ineplam propter significationem e cod. s recepit in textura Schae- 
fer (a. 1801). npoJspep^Tiepov formatum est a ^rpoa^epTjj = »propius 
ad aliquid accedens, similis* — non a j^pdatpopo; = utilis (quem- 
admodum interpretatur Krueger, Di. § 2.3, 2, .3 et, quamquam du- 
bius, Stein a. h. 1.), cuius adiect. comparativs est Jcpoayop^aTepov, ut 
a;cou8at^(jx£po?, £uvo^axepo? (Herod. I 8. V 24). Testimonium Photii, 
Lex. p. 463, 11 Ttpoujpep^Tcepov •' piATtov a Steinio dissentiens confir- 
mare puto non anomalum comparativum, sed solitariam significa- 
tionem adiect. jcpoa^eprj;. Atque significatio haec, quam loco He- 
rodoteo sententia postulat, potest quodammodo explicari et defendi : 
7rpO!Tcp£p^a-:ep(5v Tt xotat rtpTJyjxaat [lou valet »aliquid proprius est res 
meas, non nimis longe ab iis abest», (|uod idem est atque »ali- 
quid favet, utile est meis rebus*. Acceditillud etiam, quod adiect. 



— 53 



a 



1. Adiecliva verbalia in — to? (lal. — bilis) exeuntia: 
a) Xiy-pxTOv, IV 195, 2 — 3 Xiyouii XESi^ai v^tov . . . /. 

[j/^xo; [J.SV Sty]x,o<rici)v itzSiwv, -XaTo; Se ijtsivi^v, St7.[iiTov ex, t^; 
Y)-£t^o'j. Brevitatem dicendi in SiafixTov esse pro s; t/jv ^. ani- 
madverit Stein. Herwerden (Mnemos n. s. XII 431) suspicalur 
ante S'.x3xtov neglectas esse a librario voculas s; tt^v. Ego ni- 
hil mutandum existimo, praesertim cum reputem, compendio- 
sum genus dicendi in locorum descriptionibus non eise inso- 
lens (cf. Xen. An. 4, 8, 9 svtxjS'/ f^v Oj)o; aiyx, 7rjo-.'ixTov Sr). 

. b) STVtSxT^JV IV 62, 7 TX 'JI.SV TJIX TWV X,WXWV SITI a-6TO'7,X 

•/txTx Xs To Sv ETri.^ixTov > tria latera praerupta sunt, quartum 
acclive, per quod adscendatur* Valla. 

Annotatio. II 138, 10—11 toj S' i^joj oj /cssctvr^i/ivo-j 
w; xr/r^yz^v s-on^3>j, s^totttov s^tti. "Etotttov (conspicum) sc. to 
tjiov (cf. v. 8 To tpov x.aao;aTxt TTxvTOJiv TrsjttovTt) Ex versione» 
Baehrii »patet conspectusc et Kruegeri »mankann hinsohauen* 
colligas Itotutov sine subiecto esse adhibitum id, quod prorsus 
est falsum. 

2. Adiectiva verbalia in — teo; cadentia. Ex rationibus 
syntacticis harum formarum unam tantum hoc loco comme- 
morari volo. Si neutrum (nomini.s) obiectum est actionis ex- 
pressae per neutr. adiect. verbalis ex verbo transitivo formati- 
tum quaeslio exoritur, utrum construetio subiecto privata an 



r:p«5<icpopo; eodem modo usurpatum est sensu „similis« = ;ipoa- 
tpepTj; apud Eur. Phoen. 129 oi/) :ip(5ayopo; | a^epuo yewa, Plut. 
Alc. 2.3. Praeter hoc exemplum semper utitur Herodotus signifi- 
catione »utilis" adiectivo repdsppo; ([V 14 3. VII 20, .3). Stein 
et Abicht coniciunt, pristinam lectionem fuisse rcpoayop^Tcepov eam- 
que posteriores (iudicio Steinii) propter subsequens ::poj3^p£3&at 
V. 14 mutavisse. 



— 54 — 

personalis sit statueuda. Struve, qui in haec adieetiva accu- 
ratius inquirebat, negat illain quaestionem absolvi posse, cum 
dicat: »utrum casum in S e-xivsTsov sttiv agnoscas, nun- 
quam diiudicabist (Opuscula II 266*). Neque .semper rem 
dubiam decernere mihi videtur ratio, quae grammaticorum 
consensu (Krueger § 56, 18. Kuehner § 427) lex in hac re 
explicanda esse dicilur, quia saepe id ambigitur, necessitasne 
agendi an obiectum actionis magis urgeatur. Dubia itaque 
exempla seorsum afferentur. "l ._. j-,. 

o) Neutr. singularis. ' 

a) Sino subiecto, tt jootttsov stti, l 1 20, 31 o'jtw wv ttxv- 
T(o; 7];7.iv crso x.ai tt^? 'jTfi ^^yjf, TTjiooTrreov eirri. l\y.co37jT£ov siTt, 
VII 168, 9 (v. 6 cb; o'j T-pt nreiiOTrTlv] stti t) 'EXXii; a7P3>.Xy{iivT3 
~) tXKx Ti|Acop7]Teov eiT] e? to S'jva.TcoTaTOv. ' ■ ' ' ' • ' 

h) Impersonaliter, VIII 108, 24 eaTeov cov eivai ipe'jyeiv. 
y) Personaliter, [j.a^-vjTeov VII 16T, IB to-jto yj^y] [j.ainf]- 
Tsov eTTai (urgetur to'jto v. 10 — 12); TrSj^to^irTeov V 39, 9 7i;j.tv 
toOt' eTTt 0'j TrSjStoTrreov, ysvo; to E^jitji^^evso; ysvsTJat s^tTTjXov. 
IIotTfjTsov VIII 40, 6 Tcpo? Se xal (tva) fio'jXe'jiTcovTat to TOtifjTEOv 
a-jTotTt sTTat. IX 60, 9. . ., I 

■ . ■■ ! 

&) N e u t r. p 1 u r a 1 i s. 

a) Sine subiecto. Quae conslructio praeter Herodotum 
pntpria est potissimum Thucydidis et poetarum scaenicorum. 
ax.0'j'7Tsa III 61, 17 co; i^|j.Sj5Sto; . . ajtouTTsa stTj toO Xot7TO'j. 

SoTEZ VIII 111, 9 OUTCO TS Tpt xipTa SoTEa Sivat yjT^^.XTX. i 

TTjJOTXoyiTTea VII 185, 2 to Se Stj . . . . rjTpaTeu[j.a STt 
-^inko-^irrziy. to'jtco. xotYjTsa VII 8*^ , 5 —ovr^ix [Jiiv vjv Ta-jTa 
eTTt ojTw, Vlll 142, 23 to-jtco (jiv yap Ta-jTa TOtr^Tea STTt • ~ 
'j[j.tv Ss 0'j -otTjTsa. ETTtTpsTrrsa IX 58, 21 vjv Se ejtsivotTt Ta-jTa 
— ots^jm oux ETrtTpETrTsa etti. 

'f) Personaliter, VII 15, 6 syvcov Se ra^jTa [aoi TronfjTea 
EovTa, VIII 19, 8. 



- -.-7, •^i;.>-.-7^,:. , - - -- -• ■ .V,: ■ 

-i/'^;-.-;.f ■•>:•"■■ '. :•-.■■■;.■ ^^"^ ^^ ■~^-:i."- ', - "; 

Exempla dubia. 1 191, 2 &kt xzi auTo; zklxjz to Trotr^ 
Teov ol f^v, ETToiee Xrj ToiovSe, VIII 101, 7 oti ■jTj/OTE^ov epaivsTO 
(AoyvTj voeouia Ta TrotijT^a "ijv. .■:>■..;■..•■• 

Adnotatio. Collocalio pronominum (quae aclionis ob- 
iectum exprimunt) ante adiect. verb. in personalibus construc- 
tionibus non potest haberi pro insigni harum loculionum. 
Cf. enuntiatum sine subiecto VIII 142. • 

■■:■ .■■.-■^■.:r;.-:-..Sf^:-^: .,.-■..„ 

"Wv; tmi Tivo?, IX 27, 25 TwaXatwv |ji.£v vjv Sjjytov aXt; 
ernrw. Cf. Aesch. Ag. 1633 et S' ix oO [/.oj^^cov yevoiTo twv^ 
aXt; XTe. Linguae slavicae utuntur in similihus locutionibus 
aut meris adverbiis: dosy6 ju^ tego, aut neutris adiect. 
sensu adverbiali adhbitis: po vsi rovine plno koni; wsz^dy 
petno ciebie, mnogo ludzi etc. 

■$^.e'-^--^ '■ •■^'•..>;:' ^ \ .'■■ "■■.vV,"infi''"^^-' ":; '■■^ ■'' ' ■^:-':'-:"' ' :-■ 

; H;r ■■ j.-. . .: ■:., .;■■■.:"-■ :.*:■"•,■■■■■.■ ■ ::• 

Participia destiluta sabiecto in casibus, qni dicnntnr, 

absolutis, genetivo et accusativo, posita. 

;'4f^ Participia, quae vulgo appellantur, absoluta^) posse 
sine subiecto usurpari , elucet ex magna copia locutionum 
subiecto carentium, quas adhuc congessimus. »Jeder Anlass 
zu einem Bedenken iiber solchen Gebrauch des Particips 
verschwindet, sobald man ihn nicht isoUert, sondern im Zu- 
samnienhange mit den verwandten Spracherscheinungen be- 
trachtet*. H. Bonitz, Z. f. o. G. 1866 p. 788. De quibus 
constructionibus eandem habent opinionem Vahlen (in ed. cr. 
Aristotelis de arte poet., Lipsiae 1885 adn. ad p. 1451" 13) et 
Classen (ad Thucyd. I 7 s. v. 7rXo"t|j:,toTep(i)v, cf. ibid. adn Boeh- 



; .v.s- 



^/•■:') De genuina vi et origine genet. absol. in lingua graeca vide Clas- 
."*"' seni Bcob. iiber d. hom. Sprachg. p. 176 — 188 et Brugmanni Gr. 
^i gr. § 171. Accus. absol. nondum invenitur apud Homerum. 



*~~ 56 — ''-■'■'r>..-K- '-^' 

mii). Tuetur hanc senlentiam inler grammaticos recentiores 
solus, quod sciam, Madvig, Synt. § 181 adn. 4 c). Vide sis 
etiam F. de Saussure, de 1' emploi du g6nitif absolu en sans- 
crit, Geneve 1881 p. 7 (genet. Oovro;). '' 

Apud Herodotum praevalet gen. absol. sine subiecto, 
saepiusque ita con.struitur plur. part. ; accus. absol. semel 
tantum apud eum t^ine subiecto occurrit. 

1) Genet. absolutus. 

a) Neutr. sing. : a) <7V]|x:^vavTo; VJII 11, 3 ^zut&^x Ss (t»]- 
{^-if;V7.vTo; spyou eiy orzo. ^) avowrou ysvo[xsvou »cum relatum esset*, 
VI 66, 4 iv, §. y. s>c -^Xjvoivj; tt^; KXsojxeveoi; s; ttjv ITuS ivjv 
'Avy.'psj5stv (lat. referre) absohite apud Herod. I 157 oi Ss Ku- 
[j-xiot syvwrav crjijJ^oukf^i — spi s; ^'sov avofcxi, III 71, 20 STCsiTS 
Ss Ojxtv avaipsvstv s; tuXsOvx; 5^6x53. Gf. Cicero, Verr. 4, 49 
aditum est ad libros Sibyllinos. 

h) Neutr. plural. : a) cb; oiiTw (w§s) ej^ovtwv, I 126, 27 
oi^ wv iyovTtov wSs, a^tTTac^^s ar' 'Arrpjayso;, VIII 144, 25 vuv 
Ss, (b; ouTto ^yovTcov, fjT^aTiTjv cb; Taj^^fTra sx7rE|X7rsT£. V. Xen. 
An. 8, 1, 40 (iiCTTS oyrco y' ej^ovtwv oijx ot^a xts. Plato Civit. 
381 c o'JTco; s/ovTo;. De plurali cf. Xen. Cyr. 5, 3, 13 ovrw 
yiv ytyvo[jivci)v. Hell. 2, 4, 29 outc«) §e TTj^oj^copoyvTcov (Kuehner 
§ 486, 1 adn. 2). -. - .^--1 ; 

^) TSXsCiJ^EVTCOV, V 12, 1 T£X£C0.5eVTC0V ^i ^[J.^T^lXJKJt »CUm 

utrique satisfaclum esset>. Cf. impersonal. neutr. pluralis. : 
Thucyd. I 116, 3 siayysX^ivTcov oti ^PoiviTCai v^s; etc' aurou; 
wXEou^tv — similiter (Tri[/.x\^iwoi\ Xen. Cyr. 1, 4, 18. Compa- 
rari possunt ablativi absoluti participii in neutro gen. sine 
subieclo positi apud latinos scriptores: explorato Livius 23, 
A2 et 43. Tacitus, Hist. 3, 20 non, si pateant porlae, nisi ex- 
plorato, nisi die intrandum (imperson. : Hist. 2, 49 explorato 
iam profectos amicos). Inaugurato Liv. 1, 36 et 44. Idem 5, 38, 
1 nec auspicato nec litato. Cf. Draeger, Hist. Synt. 11 § 584. 






'f Y) e^nveipiXwv eovTwv (emvs^eXa eiJTtv »nubilat(ur)<): VII 

■J 37, 9 (ijXio;) i^pjcvTj; r^v our' exive<plXtov eovxtov xxe. Slein vocat 

|; in comparationetn Arist. Probl. 25, 18 Sti ti ttj? ai.2rjiia5 jxaXXov '; 

'k '^^'/P^ Y^^^''^*' ^ eTave^eXwv ovxwv, ■'-..-•:'■ ^'^f' 

'^r • >T^ • -i • . ■ • . • " ■■■;■ 

■iT • ■ : -. ,■ - ■'■• :■ . ••■ ; . •■ 

2) Accusat absolutus.;i5 - : • • , 

MeTeov 11 178, 13 — 14 o<Jxi Ss xXkxi TroXie; [xeTZTTOteijvTai, 
oOSiv cpt jjt,eTeov {^.eTaTroteuvTat (sc. toO Tejjiiveo;). Ita Thucyd. I 
28, 1 0)5 oO ijLeTov aOTOti; 'E^mSaiAvou. 

Adnotatio 1. (ad Herod. II 178 [AeTeov). Heikel, De 
part. ap. H. usu, demonslrare sludet, participia absoluta -^zx^- 
ej^ov, Tcapeov, So^av, exeov sim. etiam apud Herodolum »non 
plane seiuncta esse a constructione* enuntiationis , sed pos.se 
haberi pro appositionibus. Velut Herod. III 65, 18 aSeXipeo- 
jtTovo; ouSev Siov yiyoyx refert Heikel (p. 126) parl. ^io\ ( - 
TTji^YK^ ^-°^) ^d aSeXfpeoxTovo? , ut haec sit sententia: »factus 

- 'I ', sum fratris interfector, res non necessaria*. II 148, 2 So^av Si 
c<pt eTTOfi^fjavTo Xapupivjov »fecerunt labyrinthum, rem a se de- 
cretam*. Eodem modo videtur Heikelio (p. 127) explicandum 
Herodoteum iliud enuntiatum II 178 oO^ev afi |xeTe6v ^j^xx- 
TroteOvrai »sibi vindicant delubrum: rem cuius non sunt parti- 
cipesc, Perperam; scripsisset tum Herodotus [AeTeovTo;, quod 
postulat V. [jLeTaTrotejvTat ! MeTeov manifesto a constructione se- - 
iunctum absolute est positum. Magis itaque ad verum accede- ^ 
mus, si statuerimus, temporibus Herodoti participia illa prorsus 
extra constructionem enuntiationis fuisse, vestigia vero pristini 

.;^- artioris eorum nexus grammatici tantum apud Homerum ap- 

parere eaque non permuita, ut luculentissime docuit Classen. ■■. 

Adnotatio 2. Horum, qui absolute usurpantur, parli- 
cipiorum subiectum esse toutwv (toutou), xpaY{Ji-aTci)v contendunt , 
commentatores : Krueger (cf. Gr. gr. 47, 4, 3 — 5), Abicht, 
Stein (l 126, 27. V 12, l). llem Kuehner § 486, 1 adn. 2 

''^':: et Heikel 1, c. p. 47. (Xen. An. III 1, 40 wTTe outw y' ex^^vTwv 

-i-. A, Sttf- Uiodontki. De eiiuut. «ubj. careutibu». ' •-. / *;' '8 



— 58 — 

ou>c owV. OTt iv Tt; yjtfxizo aOTOi; <; (T-paTKoTai; > sits vuxto; 
Seoi stTS 5tai Tjaspa; iudic'o Vollbrechti (TTjiaTitoTojv (!) ad s/ov- 
Ttov esl revoeandum). 






Appendicula. 

Locutiones, quae continentur substantivo abstracto et inf., 
ut oipa S7tI aTiivai, saol ^v/.zZ vjy (Ova siva'. u;.;.rv /taJS'i^siv (Xen. 
An. 1, 3, 11) sunt aperte impersonales. Notio subst. abstr. 
plena fit demum infinitivo adiuncto. Videas Meierheim, De inf. 
Hom. Specimen II p. 12. Kuehner § 473, 2 adn. 4. (Sub- 
iectum in his exemplis esse infinitivum non recte statuunt 
Krueger § .50, (>, 4. Madvig Synt. § 215 a. Heilmann, De inf. 
synt. Herod. p. 13. Sharp, De inf. Herod. p. 13. F^orssmann, 
De inf. temp. usu 'i'hucyd., Lipsiae 1873 p. 43. Stix, Zum 
(Jebrauch des Inf. m. Art. b. Demosth. , Progr. Rottweil p. 
3—4). Quae constructiones eodem modo sunt explicandae, 
quo s^sTTi ;j.ot cum inf. etc, maleque eas Miklosich p. 69 
a genere impersonalium seiungit. 




'■ *-. - . 



- ^ 



"■'-.'% 



"'■'Vr.^ 



u 5!'-; ■' '*>>■''- ' -■■ 



. ' ''^ ' 






-■.t^ 






'-■■' '^--: ''^v''- '■' - ^ '^ '•< " ■* ). ■";■ " ■* -."'v"-¥ ■ 

-^ > I . . ,. ■''•■ ■ . •^- ■'--■■ ' '■ ■ p > ■--■"■■^ ■ 'nv- .■;■ > 

■ ■ ■•■.■ f'f '^."' --"•--■-'-»".""■ .'"^"V ■".,::'^' -■"> / ■> - — ^/v^-.y.- 

"■'-■ - ' "■ ^ --S^-^ ^ " '-'^ ■" '"■— ■ ■--■■XJ 'V- "- j.-" ■' ^y ■"■- 

-'•-■ - ■ 1- . ^--■; '■■..^ -"5?«"«;^ «■■s^"jr ■ ■- .. , 

•^■'\t^:^^v!>-'';;"''iT;"f.->'^"V" ■" '"""'^*-^^'%'^^H:^'~:-' -' > 

^■^:' "'?^^ftl#^ 4^ ■; . ■ . .- ^"^ T^ j- -' . ' 

-' ■ -. ../-v,:.-:-- : :■ ■- ■".•*:. ^"-:^^:j-«:':J&' • 
. - ..^ _^- ^ ,^-- -, ■ ■ ■•*•■-■ ,-^;>;:J^:- 

: /.'.<''\\\j;[. V ',''■- ""'2 ■- li^-y-^^ ■■ 



.5; :; 



v^" -■-. 



.i^ '-"■-■,,-' -Bi;'>*r' > . 

V- .-.. -.-#:V. .'^ - ..Jf^^?^-,;^ V.: V 

-^-..■..;r-<<rT^^' ■■^ ::-:--.- , 



-' V^^r?>!';r'1:4'^: .■;.-:-■ 



' --<^^'"7^"^.-^::'>\.'^'"-' ■" " ■^:' -■ ■-•■ 

■^\(:-*ii ''^i:i.<-^!>. -■■'■:.''-';-:-''• 

■' i'^:'&r^>,^i^r.'^':-:^ ■>-:=: :.^": '.-■: 

•":#S»^?.-:l«f««:3«? 

-:■■-,'■-,. "^ --i-'' -*.: -<;'..:,.'^;^;^.-',#*'~ ■; - 



*..'~<r 



':--.'^*'- 



i^- 






'^■'1« 





'■■■■' fi^.^. ...'■'^,^.~^:U'^^i^^^-^^-rv^mmi 




■■ • '■■ ^ ->'. ^'.^ ■.-» '.->• ■•;•■?.-- ...'iw-^.hr;' 



_i ■ - 



. • ••^ j;:... y,«.v'-;;'^:*.-;'^4>* 



•->■-,. ,- •■ .'•-■;•. ■-^■.■^.5i~v.i.-^,~i. 

.•VB'^:-^^?r--;r^-,--^4i^-^^ 
K-- .-^ ■ ■--■■*^VA^-..-^-s^:-ev ■ 

t • *•,■.;■;••■- ', J»^ ^,^,, 



'■>-.■ 



; •;. ..; .. .■■• •:-• „; „ --,i;.';>^ -;,..r*'.' y^^;> 

■ •: ; .: - "' "-v ;. ■,^5':-;: v •^>,- -v '.-^-^-.'V^'-^wM^ 

. ■ -■ •■> .".; •..-;':-';-. ^ '.^-..''^ ■ r-,?-. .••-•■ .>;:;-^-^-r-.r-rc'^»: 

• — '. . ; :: T -;• V-'.^ , '■ -^ '■■_ •■.■ ■r: ■ «-■— / ..i5;